باوه‌ژن له‌ هیچ مه‌ترسه‌!

 

 

له‌بیرمه‌ ناونیشانی درامای (باوه‌ژن له‌خوا بترسه‌) زۆر سه‌رنجی راكێشام، له‌ دایكم پرسی: بۆ ناوی دراماكه‌ وایه‌؟ دایكم گوتی: ئه‌گه‌ر خه‌ڵك له‌ خوا بترسن ئیدی زوڵم له‌ یه‌كدی ناكه‌ن. ئه‌مجاره‌یان به‌ بینینی راپۆرتی ئه‌و سێ مناڵه‌ی كه‌ بۆ ماوه‌ی 12 ساڵ ئه‌شكه‌نجه‌ دراون له‌لایه‌ن باوه‌ژنیانه‌وه‌، هه‌مان پرسیاری منداڵیم بیر هاته‌وه‌: ئایا جگه‌ له‌ خوا و له‌ جیهانێكی دیكه‌ی نادیار، هیچ هێزێكی دیكه‌ نییه‌ دڕنده‌یی مرۆڤ به‌رامبه‌ر به‌ مرۆڤ راگرێت؟ ماوه‌یه‌ك پێش ئێستا راپۆرتێكم خوێنده‌وه‌ ده‌یگوت: له‌ وڵاتێكی ئه‌وروپایی، ده‌نگی ناڕه‌زایی كوردان به‌رز بووه‌ته‌وه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی منداڵێك له‌و منداڵانه‌ی كه‌ داموده‌زگای په‌یوه‌ندیدار له‌دایبابیان گل ده‌ده‌نه‌وه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی خراپ مامه‌ڵه‌یان ده‌كه‌ن، به‌هۆی نه‌خۆشییه‌وه‌ له‌و ده‌زگایه‌دا مردووه‌. وتا، له‌ناو كۆمه‌ڵگه‌ی مرۆیی دركیان به‌وه‌ كردووه‌ نه‌ك ته‌نیا باوه‌ژن و باوه‌پیاره‌، بگره‌ دایك و باوكی ره‌سه‌نیش هه‌نه‌ له‌ خوا ناترسن و خراپ مامه‌ڵه‌ی منداڵیان ده‌كه‌ن، بۆیه‌ حكوومه‌ت سنوور بۆ كاری نامرۆڤانه‌یان له‌م دونیایه‌ داده‌نێت و چاوه‌ڕوانی كه‌ره‌میان ناكات له‌ خوا بترسن! ئاخر ئه‌گه‌ر ئه‌قڵ و ویژدانمان به‌ سزا و پاداشتی دوای مردن بسپێرین، حاڵمان له‌مه‌ جوانتر نابێت.


له‌ مێژووی مرۆڤایه‌تیدا یاسا سه‌ره‌تای سه‌رده‌می مۆدێرنه‌ و ده‌وڵه‌ت بووه‌. سه‌ره‌تا، مرۆڤه‌ كۆنه‌كان په‌نایان بۆ ئه‌فسانه‌ بردووه‌ بۆ دانانی یاساكانیان بۆ رێكخستنی ژیان. پاشان په‌نایان بۆ ئایینه‌كان بردووه‌ بۆ هه‌مان مه‌به‌ست و له‌ كۆتاییدا و له‌ سه‌رده‌می رێنیسانس و زانست و ته‌كنۆلۆژیادا، سه‌رده‌می یاسای راسته‌وخۆی ده‌ستكردی مرۆڤ هاتووه‌ كه‌ دۆركایم پێی ده‌ڵێت: پۆزه‌تیڤیزم. له‌سه‌رده‌می یاسای پۆزه‌تیفیزم، مرۆڤ زانستییانه‌ له‌ هاوكێشه‌كان تێ گه‌یشتووه‌ و، به‌كوردی: ئه‌و نانه‌ نانه‌ ئه‌مڕۆ له‌خوانه‌. مرۆڤ تێ گه‌یشت ژیانی مرۆڤ به‌ یاسای مرۆڤ رێك ده‌خرێت و له‌ سزای یاسای ئێستا ده‌سڵه‌مێته‌وه‌، نه‌ك له‌ سزایه‌ك به‌ ته‌وبه‌یه‌ك لێی خۆش بن و ریستارت بێته‌وه‌!


به‌ خوێندنه‌وه‌یه‌كی بابه‌تییانه‌ بۆ كه‌سایه‌تیی باوه‌ژنه‌كه‌ ده‌بینین له‌ زۆربه‌ی حاڵه‌ته‌كاندا: یان قه‌یره‌یه‌ یان بێوه‌ژنه‌.


ژن به‌ گشتی له‌ كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌ به‌ شێوه‌یه‌ك په‌روه‌رده‌ ده‌كرێت نه‌توانێت به‌بێ پیاو بژی، خۆ ئه‌گه‌ر ئه‌و جورئه‌ته‌ی كرد، ئه‌وا هه‌زار ناتۆره‌ی لێ ده‌نرێت كه‌ ساده‌ترینیان ئه‌وه‌یه‌ نه‌خۆشیی ده‌روونیی هه‌یه‌ و ته‌واو نییه‌، بۆیه‌، تاكه‌ رێگای ملشۆڕی و سه‌لامه‌تی ئه‌وه‌یه‌ هه‌موو تواناكان بخاته‌ گه‌ڕ و و خۆی ده‌سته‌مۆی پیاوێك بكات. واتا، باوه‌ژنه‌ سه‌رمایه‌ی ژنی ئاسایی به‌ پێوه‌ری كۆمه‌ڵگه‌ له‌ده‌ست داوه‌. ئه‌دی چی سه‌رمایه‌یه‌كی دیكه‌ی بۆ ده‌مێنێته‌وه‌ بتوانێت ئه‌و پێگه‌ كۆمه‌ڵایه‌تیه‌ راگرێت و كه‌س پێی نه‌ڵێ: ئه‌گه‌ر ته‌واو بوایه‌ پیاوێك پێی رازی ده‌بوو!


باوه‌ژنه‌ له‌ مرۆڤێكی ساده‌وه‌ ده‌بێت به‌ دڕنده‌یه‌كی ترسنۆك به‌ ئاگر و ئاسن ئیمپراتۆریاكه‌ی خۆی ده‌پارێزێت. هه‌ر كرده‌وه‌یه‌كی دڕندانه‌ش كه‌ ئه‌نجامی ده‌دات پێگه‌ و توانا و ده‌سه‌ڵاتی به‌هێز ده‌كات.


باوه‌ژنه‌ به‌ته‌نیا تاوان ئه‌نجام نادات و یه‌كه‌م هاوكاریی باوكی منداڵه‌كان و دووه‌م و سێیه‌م و هه‌زاره‌میش، هه‌مان كۆمه‌ڵگه‌یه‌ كه‌ به‌های مرۆڤایه‌تی له‌سه‌ره‌تاوه‌ لێ سه‌ندووه‌ته‌وه‌ له‌سه‌ر ته‌مه‌ن و دیمه‌نی كه‌ هیچیان تاوانی خۆی نین.


ئه‌گه‌ر وانییه‌ پێم بڵێن ده‌چێته‌ كامه‌ ئه‌قڵه‌وه‌ 12 ساڵ كه‌س ئاگای له‌ بارودۆخی ئه‌و منداڵانه‌ نه‌بووه‌؟


ده‌هرێكه‌ نوێنه‌رانی مافه‌كانی مرۆڤ و منداڵ و ئافره‌ت پێمان ده‌ڵێن: ده‌بێ توندوتیژی له‌ سیستمی په‌روه‌رده‌ لابه‌رین. ده‌هرێكه‌ دووپاتی ده‌كه‌نه‌وه‌: چیتر ئافره‌ت ئه‌داتی چێژ و خزمه‌ت نییه‌ و مرۆڤی ته‌واوه‌. كه‌چی به‌ هه‌موویانه‌وه‌ كاریان له‌سه‌ر گۆڕینی یه‌ك یاسای كۆمه‌ڵایه‌تی نه‌كردووه‌ له‌ یاسای ئاسمانه‌وه‌ بۆ یاسای سه‌ر زه‌وی و ئه‌رزی واقیع.

 

ترس و تۆقین و لاوازكردن و سووككردنی ژن له‌ كۆمه‌ڵگه‌یه‌ك كه‌ باوه‌ژنێكی دڕنده‌ی دروست كردووه‌. بۆیه‌ ده‌ڵێم: باوه‌ژن له‌ هیچ مه‌ترسه‌ و ئه‌گه‌ر به‌ خۆشه‌ویستی و مرۆڤایه‌تی و ئازادی بواری ژیانت نه‌بوو، هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه‌ مه‌به‌ به‌ باوه‌ژن. هۆشداریشم له‌وه‌ی باوه‌ژنی مرۆڤ و ئازاد گه‌لێك زۆرن، به‌ڵام، كۆمه‌ڵگه‌ ته‌نیا باوه‌ژنی دڕنده‌ دروست و په‌سند ده‌كات.