سكاڵاكه‌م شوێنی خۆی گرت

سه‌ری هارومار

 

له‌گه‌ڵ ساماڵ به‌ یه‌كه‌وه‌ دانیشتین، بیرم له‌وه‌ كرده‌وه‌ به‌ ناوی دانیشتوانی شوقه‌كان، سكاڵانامه‌یه‌ك بۆ پارێزگار بنووسم و ساماڵیش هه‌ندێك له‌ ژنه‌كان كۆ بكاته‌وه‌ و بچنه‌ لای پارێزگار، له‌ سكاڵانامه‌كه‌دا نووسیم.
(به‌رێز پارێزگاری هه‌ولێر، ئێمه‌ كه‌ دانیشتوانی شوقه‌كانی رووناكین، هه‌موومان خه‌ڵكی هه‌ژارین، به‌ كرێ له‌و شوقانه‌ دانیشتووین و توانای داراییمان لاوازه‌، وه‌ك بیستوومانه‌ كه‌ شوقه‌كان به‌ موزایه‌ده‌ی ئاشكرا ده‌فرۆشرێن، كه‌سمان توانای كڕینه‌وه‌مان نییه‌ و هه‌موو ده‌ربه‌ده‌ر ده‌بین، داواكارین هیمه‌ت بكه‌ن كه‌ ئه‌م بڕیاره‌ رابگیرێت).
ئێواره‌، ساماڵ له‌گه‌ڵ چوار پێنچ ژنی فه‌رمانبه‌ر و پیاوێكی نابینا و یه‌كێكی كه‌مئه‌ندام دانیشت، پێی گوتن كه‌ به‌یانی به‌ یه‌كه‌وه‌ بچنه‌ پارێزگا و داوای بینینی پارێزگار بكه‌ن، رۆژی پاشتر هه‌موویان چوونه‌ دیوانی پارێزگا، دوای دوو سه‌عات چاوه‌ڕوانی، چاویان به‌ پارێزگار كه‌وتبوو.
نیوه‌ڕۆ كه‌ گه‌ڕانه‌وه‌، ساماڵ گوتی:
پارێزگار سكاڵانامه‌كه‌ی خوێنده‌وه‌، كه‌ چاوی به‌ كابرای نابینا و كه‌مئه‌ندام كه‌وت، پێ گوتین: له‌ دانیشتوانی شوقه‌كانی ئیسكان و خانووه‌كانی كارگه‌ی جگه‌ره‌ش، سكاڵانامه‌یان بۆ هاتووه‌، مشوورێكی ده‌خۆین.
رۆژی جومعه‌ داهات، دوای عه‌سر ساماڵ گه‌ڕایه‌وه‌ ماڵی باوكی و منیش له‌ شوقه‌كه‌دا به‌ ته‌نیا چوومه‌وه‌ ناو باوه‌شی نیگه‌رانی، بیرم هه‌ر لای ئه‌وه‌ بوو ئه‌گه‌ر شوقه‌كان فرۆشران، روو له‌ كوێ بكه‌م، منی فیرار و قاچاغ، بێ مووچه‌ و پاره‌، چۆن ده‌توانم خانوو به‌ كرێ بگرم، هه‌موو سه‌رمایه‌مان مووچه‌كه‌ی ساماڵ بوو، كه‌ دوای بڕینی قیستی مانگانه‌ی شوقه‌كه‌ هه‌شتا دینارمان بۆ ده‌مایه‌وه‌.
خه‌م و ترسی فیراری به‌س نه‌بوو، ئینجا ده‌ربه‌ده‌ربوونیشی هاته‌ سه‌ر، ده‌یان بیرۆكه‌ی سه‌یر سه‌یر به‌ مێشكمدا ده‌هاتن، وام بۆ ده‌هات ئه‌گه‌ر شوقه‌كه‌م له‌ده‌ست چوو، ماڵم ببه‌مه‌ قه‌زا یان ناحیه‌یه‌ك و له‌وێ دوو ژوور به‌ كرێ بگرم، یاخود بگه‌ڕێمه‌وه‌ ماڵی باوكم، به‌رده‌وام له‌و خه‌یاڵاتانه‌دا ده‌ژیام.
كاتێك په‌نام بۆ خوێندنه‌وه‌ ده‌برد، هه‌ستم ده‌كرد ته‌ركیزم نه‌مایه‌، له‌ گیانی خۆم كه‌وه‌ڕێ بووبووم، سه‌رم دێنا و ده‌برد هیچ تروسكاییه‌كی ئومێدبه‌خش دیار نه‌بوو، ده‌مگوت ده‌رگا ده‌كه‌مه‌وه‌ و به‌ ئاره‌زووی خۆم ده‌سووڕێمه‌وه‌، قیروسیا با بمگرن، خۆ من هه‌ر له‌ به‌ندیخانه‌م، چ هی ماڵه‌وه‌ چ هی حكوومه‌ت.
دوای تێپه‌ڕبوونی بیست رۆژ، پێنجشه‌مه‌یه‌ك ساماڵ ده‌رگای كرده‌وه‌، به‌ روویه‌كی خۆش و ده‌مێكی به‌ خه‌نده‌وه‌ باوه‌شی پێدا كردم و گوتی:
هه‌سته‌ هه‌ڵپه‌ڕه‌.
گوتم:
ده‌ی، پێم بڵێ چی بووه‌.
بینیم قاقا پێده‌كه‌نێت و فرمێسكیش به‌ چاویا دێته‌ خواره‌وه‌، ده‌ستی له‌ ملم كرد و گوتی:
ئه‌و قه‌ڵه‌مه‌ی تۆ چ خێرێكی دایه‌وه‌، سه‌رێكم له‌ دائیره‌ دا، گوتیان نووسراوی ره‌سمی هاتووه‌ و ده‌ڵێت فرۆشتنی شوقه‌كان راگیرا.
هه‌ر له‌ شوێنی خۆم ده‌ستم كرد به‌ سه‌ما، زیلانم له‌ باوه‌ش كرد و هه‌ڵپه‌ڕیم و له‌ناو هۆڵه‌كه‌دا ده‌خولامه‌وه‌، ساماڵ له‌ پڕمه‌ی گریانی دا و گوتی:
لێم گه‌ڕێ با هه‌موو حه‌سره‌ته‌كان هه‌ڵبڕێژم.
هه‌ردووكمان له‌ خۆشیاندا خه‌ریك بوو باڵ بگرین و فرمێسك و زه‌رده‌خه‌نه‌ تێكه‌ڵاو بووبوون، گوتم:
مادام ئه‌و موژده‌ خۆشه‌ت هێنا، ئه‌مشه‌و به‌ كه‌بابی نادی ئازادی داوه‌تت ده‌كه‌م.
خۆم گۆڕی و هه‌ر به‌ پێ رووم له‌ یانه‌ی ئازادی كرد، له‌ كونجێك دانیشتم، ئه‌وه‌نده‌ی نه‌برد زامدار و براده‌ران هاتن، لام وایه‌ زامدار ده‌یزانی فیرارم، له‌ دوورڕا باوه‌شی بۆ كردمه‌وه‌ و گوتی:
ها ....جومعه‌ و خه‌میسه‌.
گوتم:
به‌ڵێ، به‌ڵێ.
ئه‌وشه‌وه‌ له‌جیاتی باسكردنی شیعر و ئه‌ده‌بیات، هاتنه‌ سه‌ر باسی ئه‌و شه‌ڕه‌ گه‌وره‌یه‌ی كه‌ دنیا چاوه‌ڕێی ده‌كرد، شه‌ڕی ده‌رپه‌ڕاندنی هێزه‌ داگیركه‌ره‌كانی عێراق له‌ وڵاتی كوێت، زامدار گوتی:
عه‌زیزم كاره‌ساته‌كی گه‌وره‌ به‌ڕێوه‌یه‌، ئه‌و شه‌ڕه‌ گه‌مه‌ نییه‌، مه‌نتیقه‌كه‌ وه‌ك مه‌نجه‌ڵ ده‌كوڵێت، وه‌ی بابه‌ له‌و مه‌ئساته‌.
به‌ دڵێكی خۆشه‌وه‌ چوومه‌ ماڵ، ئه‌وه‌ی كه‌ زیاتر دڵشادی كردم ئاسووده‌یی ویژدانم بوو، به‌ یه‌ك سكاڵنامه‌ توانیم 148 خێزان له‌ ده‌ربه‌ده‌ری رزگار بكه‌م، ساماڵ گوتی:
به‌س ئه‌و رۆژه‌ داهاتبا، له‌ كونجی ماڵه‌وه‌ رزگار بیت و به‌ ئاسووده‌یی بسووڕێیته‌وه‌. گوتم:
دڵنیا به‌ ئه‌و رۆژه‌ زۆر نزیكه‌، به‌س گورزێك له‌ سه‌دام بوه‌شێنن، هه‌موو شتێك باش ده‌بێت.
33 ده‌وڵه‌تی دنیا، به‌ رابه‌رایه‌تیی ئه‌مه‌ریكا هاوپه‌یمانێتییه‌كی گه‌وره‌یان دروست كردبوو، زه‌وی و ده‌ریای كه‌نداو تژی بوون له‌ سوپا و فڕۆكه‌ و چه‌كی هه‌مه‌جۆر، له‌ كۆتایی مانگی 12ی ساڵی 1990، عێراق گوایه‌ ده‌ستپێشخه‌ری ده‌كات، تاریق عه‌زیزی وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ رای گه‌یاند: (عێراق ئاماده‌یه‌ له‌ كوێت بكشێته‌وه‌ به‌ مه‌رجێك ئیسرائیلیش له‌ جۆلان و به‌ره‌ی خۆرئاوا بكشێته‌وه‌)، كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی به‌م پێشنیازه‌ پێكه‌نین، وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا گوتی: (ئه‌مه‌ له‌ عه‌قڵ و مه‌نتیق دووره‌، ده‌بێت عێراق به‌بێ هیچ مه‌رجێك بكشێته‌وه‌).
عێراق، ته‌واو له‌وه‌ دڵنیا بوو كه‌ گورزێكی گه‌وره‌ی به‌رده‌كه‌وێت، به‌ڵام له‌ راگه‌یاندندا ده‌یویست خه‌ڵك چه‌واشه‌ بكات كه‌ گوایه‌ خاوه‌ن هێزێكی زه‌به‌لاحه‌ و جه‌ماوه‌ری عه‌ره‌ب هه‌موو پشتی ده‌گرن. كه‌س له‌ وڵاتدا خاوه‌ن را و بۆچوونی خۆی نه‌بوو، بڕیاری ره‌ها به‌ ده‌ست سه‌دام و داروده‌سته‌كه‌ی بوو، له‌ناو شاردا، مه‌فره‌زه‌ی هاوبه‌ش به‌ به‌رده‌وامی ده‌سووڕانه‌وه‌، هه‌ندێك قوتابخانه‌ كرابوون به‌ باره‌گای هێزی سه‌ربازی، حه‌وشه‌ی قوتابخانه‌ی ناو شوقه‌كانی رووناكی، دوو زریپۆش و دۆشكه‌یه‌ك و كۆمه‌ڵێك سه‌ربازی تێدابوو، فیرقه‌ و شوعبه‌كانی به‌عس، هه‌ڵقه‌یه‌كی ئه‌منیی توندیان به‌ ده‌وری خۆیاندا دروست كردبوو، هه‌موو چاوه‌ڕوانی ئه‌و رۆژه‌ بوون كه‌ كه‌ی ده‌قه‌ومێت، به‌ریَِوه‌به‌رایه‌تیی به‌رگریی شارستانی، داوایان له‌ خه‌ڵك كرد كه‌ ده‌رگا و په‌نجه‌ره‌كان، له‌ دیوی ده‌ره‌وه‌ به‌ نایلۆن بگرن، نه‌بادا ئه‌مه‌ریكا گازی ژه‌هراوی به‌كار بهێنێت.
شه‌وی 1\1\1991، به‌ بۆنه‌ی سه‌ری ساڵی تازه‌ داوه‌تی دكتۆر خه‌زنه‌دار بووین، سه‌عدییه‌ خانی ره‌حمه‌تی زه‌ڵاته‌ی رووسیی دروست كردبوو، جگه‌ له‌ من و ساماڵ، دوو خانه‌واده‌ی دیكه‌ له‌ سلێمانییه‌وه‌ هاتبوون، خه‌زنه‌دار سه‌ری ڤۆدگای رووسیی هه‌ڵپچری، دوور له‌ خه‌می رۆژگار و ترس له‌ فیراری، شه‌وێكی یه‌كجار خۆشمان به‌سه‌ر برد.