پێشمەرگەکانی یەکێتی چەند ئەندازیارێکی ئەڵمانی دەڕفێنن



 

پۆزشێک پێش خوێندنەوەی.. لە ژمارەی ئەمڕۆ سێشەممە 2\8\2016ی هەفتەنامەی (باس)، ئەم وتارەی بەڕێز فەرید زامدار، لە لاپەڕە (20)دا بڵاو کراوەتەوە، بەڵام لە لاپەڕە (1)ی ڕۆژنامەکە بە هەڵە ئاماژە بە لاپەڕە (18) دراوە.. بەم هۆیەوە داوای لێبووردن لە نووسەر و خوێنەرانی ئازیزی هەفتەنامەی (باس) دەکەین و دەتوانن لە لاپەڕە (20)ی هەفتەنامەکە، وتارەکە بخوێننەوە.

*************************

به‌یانییه‌كی زوو له‌ زه‌ڵێ (مام جه‌مالی حه‌كیماغا) به‌ ده‌نگێكی به‌رز بانگی كردم: (پاشای زامدار له‌ خه‌و هه‌سته‌ دره‌نگه‌، ئێره‌ پێشمه‌رگایه‌تییه‌، پاشایه‌تی نییه‌، پێشمه‌رگایه‌تی وا ناكرێت!) منیش شه‌وی ڕابردوو زۆر ماندوو بووبووم و تا دره‌نگانی شه‌و خه‌ریكی نووسین و به‌دواداچوونی هه‌واڵه‌كانی عێراقی و جیهانی بووم، ناچار هه‌ستام و گوتی: (ده‌ی با بڕۆین سه‌ردانێكی مام جه‌لال و براده‌ران بكه‌ین، مام جه‌مال به‌ سواری ئه‌سپ و من و (لایه‌ق)ی پێشمه‌رگه‌ش به‌ پێ كه‌وتینه‌ ڕێ، مام جه‌مال ئه‌و سه‌رده‌مه‌ ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تیی یه‌كێتی و سه‌رۆكی دادگای باڵای شۆڕش بوو، وه‌كو حاكمه‌كانی شۆڕش ده‌یانگێڕایه‌وه‌ هیچ بڕیارێكی دادگا كه‌ بۆ تۆمه‌تباران ده‌رده‌كرا، ئیمزای نه‌ده‌كرد. زۆربه‌ی حاكمه‌كانی شۆڕش براده‌رم بوون، به‌ تایبه‌تی (حاكم سه‌ردار عه‌بدولكه‌ریم) لێم نزیك بوو، چونكه‌ باره‌گاكه‌یان هه‌ر له‌ (زه‌ڵێ) بوو، هه‌ر له‌وێش یه‌كترمان ناسی و ڕۆژانه‌ یه‌كترمان ده‌دیت.


مام جه‌مال، پیاوێكی باڵابه‌رز و تێكچه‌قی بوو، ئه‌زموونێكی دوورودرێژی له‌ خه‌باتی سیاسی و خه‌باتی پێشمه‌رگایه‌تیدا هه‌بوو، نوكته‌چی و قسه‌خۆش و شاعیرێكی به‌سه‌لیقه‌ش بوو له‌ بواری شیعری كلاسیكیی كوردیدا، ڕۆشنبیرییه‌كی فراوانیشی له‌ ئه‌ده‌بیاتی كوردیدا هه‌بوو، یه‌كێك بوو له‌ دۆست و براده‌ره‌ هه‌ره‌ نزیكه‌كانی مام جه‌لال و گاڵته‌ و سوعبه‌تی خۆشیان له‌گه‌ڵ یه‌كدا هه‌بوو.


له‌ژێر سێبه‌ری دره‌ختێكی گه‌وره‌ له‌گه‌ڵ مام دانیشتین و هه‌ندێ نوكته‌ی خۆش و به‌سه‌رهاتی خۆش و هه‌ندێ بیره‌وه‌ریی بۆ (مام) گێڕایه‌وه‌ و پاشان به‌ مام جه‌لالی گوت: بڕوا بكه‌ شاعیرێكی پێشمه‌رگه‌م دۆزیوه‌ته‌وه‌ كه‌ سه‌دان جار له‌و (زامدار)ه‌ی خۆمان شاعیرتره‌.


مام جه‌مال چه‌ند ڕۆژێك پێشتر كۆمه‌ڵه‌ شیعری (ژوانی سێبه‌ر)ی خوێندبووه‌وه‌ و ده‌یگوت: په‌كو هیچی تێناگه‌م، له‌و ده‌مه‌دا (دلێر جاف) په‌یدابوو (مام جه‌مال) گوتی: ئا وه‌ره‌ ڕۆڵه‌ دلێر بۆ به‌یانی شیعرێكم بۆ بنووسه‌ و بۆم بهێنه‌.. ڕۆژی دواتر كاك دلێر هاته‌وه‌ و ئه‌و شیعره‌ی له‌گه‌ڵ خۆی هێنابوو گوتی: (مام جه‌مال) دوێنێ چوومه‌ (شێنێ) و له‌ چوون و هاتنه‌وه‌م بۆ زه‌ڵێ ئه‌م شیعره‌م نووسی (زه‌ڵێ.. زه‌ڵێ.. زه‌ڵێ... قوڵه‌ هه‌رمێ (ها) له‌ ڕێما) تا دوایی. (مام جه‌مال) یه‌كسه‌ر هه‌ڵی دایه‌ و گوتی: (ئه‌شهه‌دوبیللا ئه‌وه‌ شیعره‌، خۆ هه‌ر نه‌بێ مه‌عنایه‌ك ده‌دات، زامدار ئه‌وه‌نده‌ی به‌دوای مه‌عنایه‌ك له‌ناو شیعره‌ ئاڵۆزه‌كانی تۆدا گه‌ڕام هیچی لێ حاڵی نه‌بووم).


پاش ماوه‌یه‌ك ئه‌و شیعره‌ی (دلێر جاف) ده‌ماوده‌م لێره‌وله‌وێ بڵاو كرایه‌وه‌ و ده‌نگی دایه‌وه‌، به‌ تایبه‌تی لای برا و هاوڕێی دێرینم كاك ڕه‌هبه‌ری سه‌ید برایم، ئه‌ویش ساڵانێك پێش ئێستا له‌ ڕۆژنامه‌ی (كوردستانی نوێ) وتارێكی ده‌رباره‌ی ئه‌و بابه‌ته‌ بڵاو كرده‌وه‌.


دلێر جاف كه‌ پاشان چووه‌ ڕیزی شه‌هیده‌ نه‌مره‌كان، پێشمه‌رگه‌یه‌كی ئازا و لێهاتووی شۆڕشی نوێ بوو.


به‌ هه‌رحاڵ (مام جه‌مال) شیعره‌كه‌ی دلێر جافی بۆ (مام جه‌لال) خوێنده‌وه‌ كه‌ هه‌مووی له‌به‌ر كردبوو، (مام جه‌لال)یش گوتی: ئه‌رێ (جه‌مالاغا) تۆ چونكه‌ خۆت شیعری كلاسیكی ده‌نووسیت بۆیه‌ بڕوات به‌ شێوازی شیعری نوێی كوردی نییه‌، پاشان هه‌ر شاعیره‌ و به‌ ڕێگای خۆی، واته‌ به‌ شێوازی خۆی شیعر ده‌نووسێ.


(شێنێ) له‌ زه‌ڵێوه‌ كه‌ بۆی ده‌چووی نزیكه‌ی چاره‌كه‌ سه‌عاتێك ده‌بوو به‌ پێ و هه‌ر له‌و تووله‌ڕێیه‌دا (قوڵه‌ هه‌رمێ) له‌سه‌ر ڕێدا بوو كه‌ نه‌خۆشخانه‌ی شۆڕش بوو، (د. فایه‌ق گوڵپی و د. ئازاد عوسمان كۆیی) له‌وێ بوون.


ڕۆژی دواتر دیسان (مام جه‌مال) هه‌ر له‌ زه‌ڵێ به‌ ده‌نگێكی به‌رز بانگی كرد: كوڕه‌ (لایه‌ق) بڕۆ ئه‌و (كه‌ره‌) بفرۆشه‌، به‌ خوای ئه‌گه‌ر ڕۆژێ ماكه‌رێكی ده‌ست نه‌كه‌وێ سواری هه‌موومان ده‌بێت، (كه‌ره‌كه‌) كه‌رێكی سپیی زله‌ بوو به‌قه‌د ئه‌سپێك ده‌بوو، ئه‌گه‌ر ڕۆژێك قافڵه‌ی قاچاغچییه‌كان به‌و ناوه‌دا گوزه‌ریان نه‌كردبا ده‌ستی به‌ زه‌ڕین ده‌كرد و ئه‌و ناوه‌ی ته‌واو بێزار ده‌كرد.


سه‌ربرده‌ی ئه‌و كه‌ره‌ سپییه‌ش كه‌ به‌ر باره‌گای سه‌ركردایه‌تیی بزووتنه‌وه‌ی سۆشیالیست كه‌وتبوو، (مام جه‌لال) كاك (د.خدر مه‌عسوم)ی ڕاسپاردبوو نامه‌یه‌ك بۆ (ڕه‌فیق پشده‌ری) بنێرێ، تا چه‌ند قوماشێكی ڕه‌نگاوڕه‌نگ له‌ جۆری (كر) بۆ سه‌ركردایه‌تی بنێرێ و وه‌ك دیاری بیداته‌ هه‌ندێ له‌ عه‌ره‌به‌ دۆسته‌كانی كورد كه‌ ئه‌و ده‌مه‌ میوانی (مام جه‌لال) بوون، (دكتۆر خدر)یش كه‌ نامه‌ی ده‌نووسی وه‌كو بڵێی ڕه‌چێته‌ی عیاده‌یه‌ بۆ عیلاج ده‌ینووسی له‌به‌ر ئه‌وه‌ (ڕه‌فیق پشده‌ری)، (كر) به‌ (كه‌ر) تێگه‌یشتبوو، (12) دوازده‌ كه‌ری سپی ڕه‌وانه‌ كردبوو، داواشی له‌ دكتۆر خدر كردبوو به‌ (مام جه‌لال) بڵێت (كه‌ری ڕه‌نگاوڕه‌نگم ده‌ست نه‌كه‌وت و هه‌ر ئه‌و جۆره‌ ڕه‌نگه‌ هه‌بوو كه‌ هه‌مووی سپی بوون).


ده‌مه‌و نیوه‌ڕۆیه‌ك (مه‌ریوانی سۆفی به‌كر) كه‌ (ل. كارگێڕی) باره‌گاكانی بزووتنه‌وه‌ بوو، هه‌ر پرته‌و بۆڵه‌ی بوو، یه‌خه‌ی (مام جه‌مال)ی گرتبوو ده‌یگوت: (مامه‌ گیان) ئه‌ركێكی ترم پێ بسپێرن ئه‌و ئیشه‌ به‌ من ناكرێت، جێگا نه‌ما خۆمی لێ نه‌شارمه‌وه‌ له‌ ترسی (ئه‌حمه‌د سارۆخ)... (ئه‌حمه‌د سارۆخ) تاكه‌ بازرگانی ئه‌و ناوچه‌یه‌ بوو، دوكانێكی گه‌وره‌ی له‌ (نێوزه‌نگ)ی خواره‌وه‌ هه‌بوو سه‌رتاپای باره‌گاكان كه‌لوپه‌ل و شتی خوارده‌مه‌نی به‌ هه‌موو جۆره‌كانیه‌وه‌ له‌لای ئه‌و به‌ قه‌رز ده‌هێنا، ئه‌ویش ده‌فته‌رێكی گه‌وره‌ی بۆ قه‌رزه‌كان كردبووه‌وه‌ و قه‌رزه‌كانی ده‌نووسی.


(مه‌ریوانی سۆفی به‌كر) زۆر حه‌زی ده‌كرد بێته‌ لای ئێمه‌ له‌ (ڕاگه‌یاندن)، چه‌ند جارێك یه‌خه‌گیری من و (مامۆستا چه‌تۆ حه‌وێزی) بووبوو تا بیگوازێته‌وه‌ لای خۆمان له‌ (ڕاگه‌یاندن).


(مه‌ریوان) كوڕێكی قسه‌خۆش و سوعبه‌تچی بوو، به‌رده‌وام زه‌رده‌خه‌نه‌ی له‌سه‌ر لێوان بوو.


به‌یانییه‌ك یادی به‌خێر (عه‌زیز به‌گ) كه‌ ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تیی بزووتنه‌وه‌ و پاشان یه‌كێتیی شۆڕشگێڕان بوو (قاپێك كۆنیاك)ی بۆ هێنام و منیش له‌ ترسی (مامۆستا چه‌تۆ) له‌ژێر بالیفه‌كه‌م شارده‌وه‌.


شه‌وان ده‌چوومه‌ سه‌ربانی مه‌تبه‌خه‌كه‌مان و بڕێكم له‌ناو جامێكی فافۆن ده‌كرد و یه‌ك ته‌ماته‌شم له‌گه‌ڵ خۆم ده‌برد له‌سه‌ر جێگاكه‌م پاڵ ده‌كه‌وتم و ناوه‌ ناوه‌ فڕێكم ده‌خوارده‌وه‌ و قه‌پێكم له‌ ته‌ماته‌كه‌ ده‌خوارد، شه‌وی چواره‌م (مه‌ریوان) حه‌ره‌س بوو هاته‌ سه‌رسه‌رم و گوتی: ئه‌رێ برا تۆ ئه‌و هه‌موو هه‌ستانه‌وه‌ و ئاو خواردنه‌وه‌یه‌ت له‌ چییه‌، له‌گه‌ڵ پارچه‌یه‌ك ته‌ماته‌ ده‌یخۆی؟ من له‌به‌رئه‌وه‌ له‌و جامه‌م ده‌كرد تاكو وا بزانن ئاوه‌ ده‌یخۆمه‌وه‌، گوتم: (مه‌ریوان) بڕۆ و لێم گه‌ڕێ ئه‌وه‌ دوا جامه‌ و كۆنیاكه‌ ده‌یخۆمه‌وه‌ و ئه‌مشه‌و چواره‌مین شه‌وه‌ و ته‌واو ده‌بێت، به‌ كه‌سیش مه‌ڵێ، (مه‌ریوان) پێكه‌نی و گوتی: هه‌ر له‌ شه‌وی یه‌كه‌مه‌وه‌ زانیم ئه‌وه‌ (ئاو) نییه‌ و شتێكی تره‌.


پێشمه‌رگه‌یه‌كمان هه‌بوو ناوی (به‌كر پاسۆك) بوو، ئه‌گه‌رچی ده‌مێكیش بوو هاتبووه‌ ناو یه‌كێتی، به‌ڵام ئه‌و ناوه‌ی به‌سه‌ردا سه‌پابوو، زۆر ڕقی له‌ خه‌فه‌ری و حه‌ره‌سیات ده‌بووه‌وه‌، كه‌ شه‌و ده‌كشا به‌ره‌و (دوازده‌ی شه‌و) سه‌عاتی پێنه‌بوو، ده‌نگیشی زۆر گه‌وره‌ بوو، بانگی پێشمه‌رگه‌ حه‌ره‌سه‌كانی (مه‌كته‌بی عه‌سكه‌ری)ی ده‌كرد: ئه‌رێ براده‌رینه‌ سه‌عات دوازده‌ بووه‌ یان نا، ئه‌وانیش وه‌ڵامیان ده‌دایه‌وه‌: به‌ڵێ.. به‌ڵێ دوازده‌یه‌. هه‌ر شه‌وێكیش به‌كر پاسۆك ئه‌و به‌زمه‌ی بكردبا (مه‌ریوان) له‌سه‌ر جێ قیت ده‌بووه‌وه‌ و ده‌یگوت: كوڕه‌ كابرا كه‌ی ئه‌و عاده‌ته‌ ته‌رك ده‌كه‌ی و هه‌موومان له‌ خه‌و ده‌كه‌ی، ئیتر به‌ ناچاری كاتی حه‌ره‌سیاتیان بۆ ده‌مه‌و ئێواره‌ بۆ دانا، هه‌موو ئێواره‌یه‌كیش كه‌ له‌ شاخه‌كه‌ی ئه‌و به‌رمانه‌وه‌ ئاگرێك داده‌گیرسا (به‌كر پاسۆك) هاواری ده‌كرد (ئه‌رێ وه‌ڵا) ئه‌وه‌ ئاگره‌كه‌ی براده‌رانمه‌، پێشمه‌رگه‌كانی پاسۆك ئه‌و ده‌مه‌ زۆر كه‌م بوون، ژماره‌یان به‌ په‌نجه‌ی ده‌ست ده‌ژمێردران، ئه‌وان له‌سه‌ر ترۆپكی شاخێك بوون و ده‌یڕوانییه‌ دۆڵی (نۆكان)، كه‌ باره‌گاكانی حزبی شیوعیی عێراقیی لێ بوون.


به‌كر پاسۆك كوڕێكی كورته‌باڵای خه‌ڵكی سلێمانی بوو، ده‌م و دوویێكی خۆشی هه‌بوو، تا سه‌ر ئێسقان وڵاتپه‌رست و كوردپه‌روه‌ر بوو.


پێشمه‌رگه‌یه‌كی ترمان هه‌بوو ناوی (فریاد) بوو، پێموایه‌ خزمی (مامۆستا عه‌بدوڵا)ی ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تیی ئه‌وسای بزووتنه‌وه‌ بوو، كوڕێكی باڵابه‌رزی قه‌ڵه‌و بوو، به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك تێر نه‌ده‌بوو، زۆر جار دوای نانخواردنی نیوه‌ڕۆ به‌ دزییه‌وه‌ ده‌چووه‌ مه‌تبه‌خ و نانه‌ورتكه‌ و ته‌ماته‌ی ده‌خوارد، ڕۆژێكیان له‌سه‌ر نانخواردن هه‌ستا سه‌رپێیان و گوتی: كوڕینه‌ من ئه‌وا ده‌گه‌ڕێمه‌وه‌، به‌ڵام نه‌ڵێن له‌ ترسا، به‌ڵكو له‌ برسا ده‌چمه‌وه‌ ناو حكوومه‌ت، ڕاستیشی ده‌كرد، چونكه‌ به‌ دوو پێشمه‌رگه‌ یه‌ك قاپیان به‌رده‌كه‌وت، جا (نیسك) بوایه‌ (برنج) بوایه‌ به‌ تایبه‌تی (برنجی سوور) كه‌ زۆربه‌ی زۆری پێشمه‌رگه‌كان له‌و برنجه‌ سووره‌ بێزار بووبوون، دیسان فریاد به‌ پرته‌وبۆڵه‌وه‌ گوتی: زۆر سه‌یره‌ (مام جه‌لال) ماده‌مه‌كی پێشمه‌رگه‌ت پێ تێر ناكرێ بۆچی شۆڕش ده‌كه‌ی! به‌یانییه‌ك هات و ماڵئاوایی لێ كردم و فیلمێكی (36) وێنه‌ییم پێ دا له‌ سلێمانی بۆم بشواته‌وه‌ و ڕه‌سمه‌كانم بۆ بنێرێته‌وه‌، ڕه‌سمه‌كان هه‌موو له‌ ڕۆژی ڕاگه‌یاندنی ڕێكخراوی یه‌كێتیی شۆڕشگێڕانی كوردستان خۆم چركاندبووم و كامێراكه‌ش هی (كاك شوان ئیسماعیل ــ شوان چاوشین) بوو، كه‌ به‌ جه‌وله‌یه‌ك به‌ یاوه‌ریی كۆمه‌ڵێك پێشمه‌رگه‌ی ده‌ڤه‌ری بادینان په‌ڕیبووه‌وه‌ ناوچه‌ی بادینان و كامێراكه‌ی لای من جێ هێشتبوو، ئێستا له‌ هه‌نده‌رانه‌ و له‌ (كه‌نه‌دا) ده‌ژی.


(فریاد) ئه‌و ده‌مه‌ و ئێستاشی له‌گه‌ڵدا بێت وێنه‌كانی بۆ نه‌ناردمه‌وه‌، (مام جه‌لال) زۆر حه‌زی له‌ ئه‌رشیف بوو، زۆر جار ده‌یگوت: كوڕینه‌ ڕه‌سمگرتن بۆ دواڕۆژ ده‌بێته‌ به‌ڵگه‌نامه‌یه‌كی به‌هێز، جگه‌ له‌ یادگاری، ئه‌رشیفی شۆڕش ده‌وڵه‌مه‌ند ده‌كات.


ئیدی له‌ كۆتایی هه‌ر دانیشتن و كۆبوونه‌وه‌یه‌كدا (مام جه‌لال) یه‌كسه‌ر ده‌یگوت: هه‌ستن ئینجا ڕه‌سم بگرین، زۆربه‌ی ئه‌و وێنانه‌ش هه‌ر به‌و كامێرایه‌ی كاك (شوان) ده‌مگرت و یادی به‌خێر به‌ كامێرای كاك (دڵشادی حه‌سه‌ناغای چۆمان)یش ڕه‌سمه‌كان ده‌گیران، ئه‌ویش تا دوای ڕاپه‌ڕینیش هه‌ر وه‌عدی ده‌دامێ ڕه‌سمه‌كانم بۆ بهێنێ، تاوه‌كو كۆچی دوایی كرد و ڕه‌سمه‌كانم هه‌ر به‌ده‌ست نه‌گه‌یشتن.


هه‌ر له‌و سه‌رده‌مانه‌ هه‌ردوو نامیلكه‌كه‌م به‌ ناوی (شۆڕشگێڕ كێیه‌) و (پێناس) چاپ و بڵاو كرده‌وه‌.


له‌و ده‌وروبه‌ره‌مان (حاجی حه‌مه‌د)ێك هه‌بوو جوتیار و مه‌ڕدار بوو، كوێستان و گه‌رمیانی ده‌كرد و براده‌ری (مام جه‌لال) بوو، ناوه‌ ناوه‌ (به‌رخێكی ده‌هێنا) بۆ سكرتاریه‌ت و به‌ (مام)ی ده‌گوت: (مام جه‌لال) پێشمه‌رگایه‌تی به‌ من ناكرێ، به‌ڵام ده‌توانم به‌و (به‌رخانه‌) هاوكاریی شۆڕش بكه‌م و له‌ برسیه‌تیی ئێوه‌ و پێشمه‌رگه‌ كه‌م بكه‌مه‌وه‌. هه‌موو جارێك كه‌ گۆشتی ئه‌و به‌رخه‌ ئاماده‌ ده‌كرا له‌گه‌ڵ پێشمه‌رگه‌كانی (ناندین) ڕێك كه‌وتبووم به‌تایبه‌تی كاك (كه‌مال عه‌بدولره‌حمان ــ خاره‌ كه‌مالی كۆیی) به‌شێك له‌ (جگه‌ره‌كه‌یان) ده‌دا به‌ من و ئه‌ویتریان له‌نێوان خۆیان دابه‌ش ده‌كرد.


نیوه‌ڕۆیه‌كیان له‌سه‌ر نانخواردن بووین و گۆشت و چه‌ورایی زۆر بوو، من له‌به‌ر ئه‌وه‌ی حه‌زم له‌ گۆشت و چه‌ورایی نه‌بوو، (جگه‌ر)م ده‌خوارد، (مام جه‌لال) ڕووی له‌ (مامه‌ جه‌مالی حه‌كیماغا) كرد و گوتی: (ده‌ی جه‌مالاغا) تۆ هه‌ر ده‌ڵێی شیعره‌كانی كاك (زامدار) ئاڵۆزن و تێیان ناگه‌م، ئه‌وه‌تا دوو نووسین و له‌ دوو نامیله‌كه‌دا كه‌ بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی ڕۆشنبیریی پێشمه‌رگه‌ نووسیویه‌تی ده‌ڵێی چی..؟، (مام جه‌مال)یش به‌ پێكه‌نینه‌وه‌ گوتی: (مام جه‌لال) خوێندوومه‌ته‌وه‌ و تێیان ده‌گه‌م، له‌ هه‌ندێك شوێن باسی (سۆڤیه‌ت و مۆڤیه‌ت) ده‌كات و هه‌ندێ زاراوه‌ی نامۆی به‌كارهێناوه‌، نه‌وه‌ڵا له‌وانه‌ش ناگه‌م، ئیتر بوو به‌ پێكه‌نین. له‌ناكاو (مام جه‌لال) گوتی: ئه‌رێ كوڕینه‌ ئه‌و به‌رخانه‌ سه‌رده‌بڕدرێن و ته‌نیا گۆشته‌كه‌ی ده‌بینم، ئه‌دی ئه‌و به‌رخانه‌ دڵ و جگه‌ریان نییه‌! زۆربه‌ی جاران من و شێخ دارای حه‌فید به‌ ته‌نیشت یه‌كه‌وه‌ له‌سه‌ر سفره‌ی نانخواردن داده‌نیشتین، سه‌ری هێنا بن گوێم و گوتی: به‌ خوا كاك (فه‌رید) كه‌شف بوویت، كاك (د.خدر مه‌عسوم) له‌ ته‌نیشت مام جه‌لال بوو، ده‌ستی درێژ كرد و به‌ ئاماژه‌یه‌ك گوتی: (مامه‌) جه‌رگ و دڵی به‌رخه‌كان ئه‌وه‌ له‌ به‌رده‌م كاك (فه‌رید)ه‌، مامیش لێی پرسیم: (زامدار) ئه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌نده‌ دیكتاتۆری، له‌ وه‌ڵامدا گوتم: (مامه‌) دیكتاتۆر نیم، به‌ڵام گۆشت و چه‌ورایی ناخۆم، گوتی: هه‌سته‌ به‌ خۆت و قاپه‌كه‌ت وه‌ره‌ ته‌نیشتم، كه‌ چووم گوتی: ئه‌وه‌ چییه‌ له‌سه‌ر قاپه‌كه‌م، گوتم: گۆشت و چه‌ورایی له‌سه‌ر برنجه‌كه‌وه‌، گوتی: ئه‌وه‌ی تۆش جگه‌ره‌، منیش هه‌ردووكیان ده‌خۆم (خورمژ)، واته‌ ئه‌گه‌ر تۆش گۆشته‌كه‌ ده‌خۆی له‌گه‌ڵ من بیخۆ، ئه‌وه‌نده‌ی پێنه‌چوو نیوه‌ی جگه‌ر و دڵه‌كه‌ی ته‌واو كرد و گوتی: كوڕینه‌ له‌مه‌ودا له‌و جگه‌ر و دڵه‌ی (زامدار) به‌شی منیش دابنێن.


ده‌مه‌ و عه‌سرانێك بوو، من و مامۆستا چه‌تۆ حه‌وێزی له‌ژێر كه‌پره‌كه‌ی خۆماندا دانیشتبووین، له‌ناكاو بووه‌ (غه‌لبه‌ غه‌لب) و مشه‌وه‌شییه‌ك، پێشمه‌رگه‌كان خۆیان ده‌به‌سته‌وه‌ و چه‌كه‌كانیان هه‌ڵده‌گرت و به‌ره‌و سه‌ره‌وه‌ ده‌ڕۆیشتن، (د.كه‌ریم ڕه‌ئوف كۆیی) له‌ناكاو به‌ په‌له‌په‌ل به‌لاماندا تێپه‌ڕی و پرسیمان: دكتۆر ئه‌وه‌ چییه‌..؟ گوتی: ئێوه‌ دانیشن پاشان پێتان ده‌ڵێم، من و مامۆستا چه‌تۆ به‌سه‌ر كه‌وتین بۆ لای (مام جه‌مال) و (حاكم عومه‌ر ژاژڵه‌یی) و (جه‌میل هه‌ورامی) و (مامۆستا نازم) كه‌ ئه‌ندامانی سه‌ركردایه‌تی بوون، كه‌ چووین ئه‌وانیش هه‌روا له‌ ژووره‌كانی خۆیان دانیشتبوون، ئه‌وه‌بوو براده‌ران هه‌ستان و پێكه‌وه‌ چوون بۆ لای (مام مه‌حموود) كه‌ لێپرسراوی باره‌گایه‌كی حزبی شیوعی بوو له‌ودیو شاخه‌كه‌.


(مام مه‌حموود) پیاوێكی به‌ساڵاچووی زۆر به‌ڕێز بوو، مه‌سه‌له‌كه‌یان له‌گه‌ڵ بڕانده‌وه‌ و ئه‌ویش ئه‌مری به‌ پێشمه‌رگه‌كانی حزبی شیوعی كرد كه‌ له‌وبه‌ری شاخه‌كه‌ به‌رامبه‌ر پێشمه‌رگه‌كانی ئێمه‌ دامه‌زرابوون، تومه‌ز (د.كه‌ریم) دێته‌ سه‌ر ڕێگاكه‌ی نێوان زه‌ڵێ و شێنێ، نایه‌ڵێت مه‌فره‌زه‌كه‌ی حزبی شیوعی بپه‌ڕنه‌وه‌ و ویستوویه‌تی چه‌كیان بكات و ئه‌وانیش ڕازی نه‌بوون و گرژییه‌كیان دروست كردبوو، (د.كه‌ریم) بێ گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ سه‌ركردایه‌تی ده‌ماوده‌م به‌ پێشمه‌رگه‌كانی گوتبوو: خۆتان ببه‌ستنه‌وه‌ و وه‌رنه‌ ئه‌وبه‌ری شاخه‌كه‌ و هه‌ر خۆیشی ته‌وزیعی كردبوون و ئاماده‌ی كردبوون و دایمه‌زراندبوون بۆ ته‌قه‌كردن.


(د.كه‌ریم) كوڕێكی باڵابه‌رزی قۆزی خه‌ڵكی كۆیه‌ بوو، زۆر متمانه‌ی به‌ خۆی هه‌بوو، كادیرێكی چوست و چالاكی یه‌كێتی بوو، زۆر جار كاری وای ده‌كرد، ئێستاش به‌شێكی ژیانی له‌گه‌ڵ خێزانه‌كه‌ی له‌ هه‌نده‌ران و له‌ سلێمانی و كۆیه‌ به‌سه‌ر ده‌بات.


ڕۆژێكیان له‌ ژووره‌كه‌ی كاك (ئاسۆی شێخ نووری) له‌ نێوزه‌نگ دانیشتبووین، له‌ناكاو (عه‌لی شامار) و چه‌ند ئه‌ندازیارێكی ئه‌ڵمانی به‌ژوور كه‌وتن، ئه‌و ئه‌ندازیاره‌ ئه‌ڵمانییانه‌ له‌ كه‌مپێك له‌ ده‌وروبه‌ری كه‌ركووك كاریان ده‌كرد، مه‌فره‌زه‌یه‌كی پێشمه‌رگه‌ هه‌ر هه‌موویانی به‌ دیل گرتبوون و هێنابوویانه‌ سه‌ركردایه‌تی، سه‌رۆكی كه‌مپه‌كه‌ پیاوێكی كه‌چه‌ڵی زۆر توند و تووڕه‌ بوو، ده‌ستی بۆ ڕه‌سمه‌كه‌ی (ماركس) درێژ كرد و گوتی: ئێوه‌ی وه‌حشی چۆن (ماركس) ده‌ناسن، ئه‌و هاووڵاتییه‌كی ئێمه‌یه‌ و ئه‌ڵمانییه‌، وێنه‌كه‌ له‌ ژووره‌كه‌ی كاك (ئاسۆی شێخ نووری) هه‌ڵواسرابوو، پاشان پێموایه‌ به‌ پێدانی چه‌ند كورسییه‌كی خوێندن له‌ ئه‌ڵمانیا بۆ پێشمه‌رگه‌ بڕوانامه‌داره‌كان، سه‌ركردایه‌تیی یه‌كێتی ئازادی كردن.


كاك (عه‌لی شامار) پێشمه‌رگه‌یه‌كی جه‌ربه‌زه‌ و ئازای خه‌ڵكی خانه‌قین بوو، به‌ڕێوه‌به‌ری به‌ندیخانه‌ی شۆڕش بوو، جارێكیان هه‌ندێك له‌ به‌ندییه‌كان شكایه‌تیان لای (مام جه‌لال) كردبوو كه‌ به‌ (خاكه‌ناس) لێیان ده‌دات، (عه‌لی شامار) كه‌ گه‌نجێكی باڵابه‌رز و به‌هێز بوو، گوتی: (مامه‌) به‌ (خاكه‌ناس) لێم نه‌داون و به‌ده‌ست لێم داون، (مام)یش گوتبووی: (عه‌لی) ئه‌و ده‌سته‌ پان و پۆڕه‌ی تۆ له‌ (خاكه‌ناس) گه‌وره‌تره‌.


ئێواره‌یه‌كیان له‌ كۆتایی كۆبوونه‌وه‌یه‌كمان كه‌ خه‌ریكی تاوتوێكردنی مه‌سه‌له‌ی گفتوگۆكردن له‌گه‌ڵ حكوومه‌تی عێراقی بووین (من و شێخ دارای حه‌فید) و (حاكم فه‌رهاد گورون)ی سكرتێری (مام جه‌لال) به‌ره‌و خێمه‌كه‌ی خۆی له‌ سكرتاریه‌ت به‌سه‌ر كه‌وتین، له‌ دووره‌وه‌ (مام ئه‌حمه‌دی دادی) كه‌ خۆی و خانه‌واده‌كه‌ی له‌ ماڵی (مام) ده‌ژیان، گوتی: ها ده‌ی چیتان كرد (مفاوه‌زاته‌كه‌ ده‌بێت یان نا؟) (مام ئه‌حمه‌د) زۆری حه‌ز ده‌كرد مفاوه‌زاته‌كه‌ی مام و یه‌كێتی سه‌ربگرێت، چونكه‌ له‌ شاخ بێتاقه‌ت بووبوو، ته‌مه‌نیشی به‌ره‌و پیری ده‌ڕۆیشت، من و شێخ داراش گوتمان: به‌ڵێ مام ئه‌حمه‌د سه‌ری گرتبوو به‌ڵام (مام) خستییه‌ ده‌نگدانه‌وه‌ و به‌ یه‌ك ده‌نگ كه‌ ده‌نگی (حاكم فه‌رهاد) بوو موفاوه‌زاته‌كه‌ هه‌ڵوه‌شایه‌وه‌، مام ئه‌حمه‌د یه‌كسه‌ر ڕووی له‌ حاكم فه‌رهاد كرد و گوتی: ڕۆڵه‌ فه‌رهاد ئه‌وه‌ چه‌ند له‌مێژه‌ من كۆڵه‌كه‌م بۆ ڕاگرتووی نه‌ڕووخێی ده‌وه‌ڵاهی ئه‌و جاره‌ قۆرت و چاڵ و ماڵ له‌ ترسی قه‌سفی ته‌یاره‌ هه‌ڵكه‌نی هه‌ر هه‌مووی پڕ ده‌كه‌مه‌وه‌! دیاره‌ مه‌سه‌له‌كه‌ وانه‌بوو، من و شێخ داراش له‌ ڕێگا ڕێككه‌وتین ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌ به‌ (مام ئه‌حمه‌د)ی دادی بڵێین تاكو به‌ ڕووی حاكم فه‌رهاد بته‌قێته‌وه‌، چونكه‌ زۆر حه‌زی ده‌كرد مفاوه‌زات بكه‌ین.


یادی به‌خێر (ئه‌حمه‌دی دادی) له‌ تێكۆشه‌ره‌ دێرینه‌كانی حزبی شیوعی بوو، دۆستی نزیكی (مام جه‌لال) بوو، مام جه‌لالیش زۆری خۆش ده‌ویست، له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ به‌ ده‌نگی حاكم فه‌رهاد مفاوه‌زاته‌كه‌ سه‌ری نه‌گرتبوو، له‌ مام جه‌لال تووڕه‌ بووبوو، هه‌ر جاره‌ی له‌ مام جه‌لال تووڕه‌ بووبوایه‌ ده‌چووه‌ ناو قه‌ل و مریشكه‌كانی مام و مریشكێكی ده‌گرت و سه‌ری ده‌قرتاند، ئه‌م جاره‌ش وای كردبوو، به‌ مام جه‌لالی گوتبوو: بۆ به‌ قسه‌ی ئه‌و فه‌رهاده‌ هه‌رزه‌كاره‌ سیاسییه‌ ده‌كه‌یت؟


به‌شێكه‌ له‌ یاده‌وه‌رییه‌كانم