بەڕێوەبەری پەیمانگەی (IFIMES): هه‌ڵكه‌وته‌ی جوگرافیی هه‌رێمی كوردستان لەنێوان ئاگر و ئاودایه‌

 "داوا لە حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌كه‌م‌، زیاتر په‌ره‌ بە پێگه ‌و هه‌ژموونی سیاسیی خۆی بدات له‌ ئه‌وروپا"

14/10/2019 - 22:37 بڵاوکراوەتەوە لە چاوپێكەوتن

فه‌زای تاراوگه‌ ته‌نیا به ‌رۆژئاواییه‌كان پڕ نه‌كراوه‌ته‌وه،‌ زۆر له‌ نوخبه‌ی كوردیش پێگه‌ و شوێنی هه‌ستیار و دیاریان بۆ خۆیان ده‌سته‌به‌ر كردووه و به ‌شێوازێكی پڕۆفیشناڵانه‌ تێكه‌ڵ به ‌بواره‌كه‌ی خۆیان بوونه‌، هەمیشە به‌هۆی ئه‌وه‌ی كه‌ كورد وه‌ك گه‌لێكی به‌شخوراو و زوڵملێكراو تووشی ئاواره‌بوون بووەته‌وه‌، كه ‌ده‌بینین كوردێك له‌ تاراوگه‌ شوێنپێی خۆی گرتووه،‌ ده‌بێته‌ مایه‌ی سه‌رنج و خۆشحاڵیی گشت كوردستانییان، چونكه‌ گه‌ر له‌بنه‌ڕه‌تدا خه‌ڵكی شوێنێك نه‌بی و ببیته‌ كه‌سێكی كارامه‌ و به‌رپرس، ئه‌وا باش تێده‌گه‌ی كه‌ ئەو مرۆڤە بە ‌پڕۆسه‌یه‌كی درێژخایه‌نی پڕ ماندووبووندا تێپه‌ڕیوه‌. دیمانه‌ی ئه‌مجاره‌م به‌ره‌و ناوچه‌ی باڵكانه‌، لەوێ کوردێکی گەرمیانیی کارامە و لێهاتوو لە بواریسیاسی و دیقلۆماتکاریدا دەبینم و بۆ هەفتەنامەی (باس) لەگەڵی دەدوێم،‌ ئەو كه‌سایه‌تییه د.بەختیار جافە کە 18ساڵە بەڕیوەبەری رێکخراوی ئیفیمسە، لەم گفتوگۆیەدا هەم بەختیار جاف باشتر دەناسین و هەمیش رێکخراوەکەی کە بەڕێوەی دەبات.


(باس) به‌ختیار جاف كێیه‌؟
به‌ختیار جاف: من به‌ختیار رۆسته‌م به ‌(به‌ختیار جاف) ناسراوم، له ‌ساڵی 1961 له‌ شاری كه‌ركووك له‌دایك بووم‌، به‌ڵام به‌هۆی کاری باوکمانەوە کە دادوەر بووه، له‌ زۆربه‌ی شاره‌كانی باشووری كوردستان و عێراق ژیاوم، له هه‌ر یه‌ك له‌ شاره‌كانی (رومادی، هه‌ڵه‌بجه‌، سلێمانی، ئاكرێ، دهۆك) و ‌ناوه‌ندیم له‌ دهۆك ته‌واو كردووه‌، دواتر به‌ (زه‌ماله‌) چووم بۆ یوگوسلافیا و له ‌زانكۆ له‌ زانسته‌ سیاسییه‌كان وه‌رگیرام، به‌شی سیاسه‌تی نێوده‌وڵه‌تیم ته‌واو كردووه‌،‌ ئێستاش دانیشتووی وڵاتی سلۆڤینیام و خێزاندارم و دوو كچم هه‌یه.

(باس) كه‌واته‌ دوای قۆناخی خوێندنی زانكۆ نه‌گه‌ڕایته‌وه‌ بۆ نیشتمان و هه‌ر له‌ یوگسلافیای كۆن ماویته‌وه،‌ له‌و ده‌مه‌ تا هه‌نووكه‌ چۆن ژیانت گوزه‌راوه؟‌
به‌ختیار جاف: 39 ساڵه‌ من له‌م ناوچه‌یەی به‌ڵكاندا ده‌ژیم، له‌دوای دابه‌شكردنی یوگسلافیا من له‌ سلۆڤینیا نیشته‌جێ بووم، سه‌ره‌تاكانی كاركردنم به‌ كاری رۆژنامه‌وانی ده‌ست پێ كرد، لە رۆژنامه‌ی (عوكازی سعوودی)، سه‌ره‌تا وه‌ك نووسه‌ر و دواتر وه‌ك سه‌رنووسه‌ر،‌ له‌گه‌ڵ چه‌ندین رۆژنامه‌ی باڵكان و سلۆڤینیا كارم كردووه‌، هه‌روه‌ها كاری وه‌رگێڕان و له‌ چه‌ندین زانكۆش وانه‌م گوتووەتەوە.‌
دواتر بڕیارمان دا پەیمانگەیەك‌ دابمه‌زرێنین، من یه‌كێكم له‌و (10) كه‌سه‌ی ده‌سته‌ی دامه‌زرێنه‌ی پەیمانگەی نێوده‌وڵه‌تیی بۆ توێژینه‌وه، لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ رۆژهەڵاتی ناوه‌ڕاست و ناوچه‌ی به‌ڵكان (ئیفیمس IFIMES)،. سه‌رۆكی پەیمانگەكە‌ كریك سمیتسە،‌ 18 ‌ساڵه‌ به‌ڕێوبه‌ری ئه‌م پەیمانگەیەم، هه‌روه‌ها له‌ ساڵی 2004 تا 2008 راوێژكاری سه‌رۆك وه‌زیرانی سلۆڤینیا بووم، پاشان له‌ ساڵی 2017وه‌ تا ئێستا راوێژكاری تایبه‌تی سه‌رۆك وه‌زیرانی مه‌كه‌ندونیام، بۆ زیاتر زانیاری، ده‌توانن سه‌ردانی (IFIMES.ORG) بكه‌ن، له‌وێدا ده‌توانن زانیاریی زیاتر لەسه‌ر شێوازی كاركردنمان بخوێننه‌وه‌.

(باس) كه‌واته‌ پێش كاری دیپلۆماسی و رێكخراوه‌یی، وه‌ك رۆژنامه‌وانێك كارت كردووه،‌‌ ئه‌و وێستگانه‌ی كارتان لێ كردوون‌ له‌ یه‌ك نزیكن؟
به‌ختیار جاف: رۆژنامه‌وانی جۆرێكه‌ له‌ كاری دیپلۆماسی، رۆژنامه‌نووس هه‌ر ئه‌وه ‌نییه‌ هه‌واڵێك بنووسێت، یان بڵاوی بكاته‌وه‌، به‌ڵكوو كاری لێكۆڵینه‌وه‌ و شرۆڤه‌كردنیشی له‌سه‌ره،‌ تا ئه‌و هه‌واڵانه‌ به‌ راست و دروستی بگه‌یەنێت،‌ رۆژنامه‌نووسی باش و سه‌ركه‌وتوو ده‌توانێت به‌شێك بێت له به‌هێزكردنی په‌یوه‌ندییه‌كان به ‌شێوازێكی دیپلۆماسی بۆ سازدانی دیمانەیەك، وه‌ك چۆن تۆ ئیستا له‌م بواره‌ی خۆت منت هه‌ڵبژارد بۆ دیمانه‌یەك، ئه‌مه‌ش كاری دیپلۆماسییه‌.

(باس) كه‌واته‌ ئیفیمیس، رۆڵێكی گرنگ ده‌نوێنێت له‌ په‌یوه‌ندییه ‌دیپلۆماسییه‌كان له‌ ناوچه‌ی كه‌نداو و باڵكان و رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به‌گشتی، ئه‌و په‌یوه‌ندییانه‌ له‌سه‌ر چ بنه‌مایه‌كن؟
به‌ختیارجاف: رێكخراوه‌كه‌مان هه‌ر له‌ به‌ڵكان چالاك نییە، به‌ڵكوو رۆژهه‌ڵاتی ناوینیش جێی بایه‌خی ئێمه‌یه‌، ئه‌وروپا به‌گشتی زۆر گرنگی بە ئه‌نجومه‌نی كۆمكاری كه‌نداو دەدات، مه‌غریبش بۆ ئێمه‌ سه‌رچاوه‌یه‌كی گرنگه‌، خۆتان ده‌زانن مه‌غریب له‌ ناوچه‌یه‌كی گرنگی ئه‌فریقایه‌ و زۆربه‌ی په‌ناهه‌نده‌كان له‌و رێگه‌یه‌وه‌ كۆچ ده‌كه‌ن بۆ ئه‌وروپا، ئه‌وروپاش له‌ژێر فشارێكی زۆردایه،‌ ئه‌ركی ئێمه‌ له‌م ناوه‌نده‌، رێكخستنی دیالۆگه‌ لهنێوان مه‌غریب و یان هه‌ر وڵاتێكی دیكەی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست، تا حكوومەته‌كان له‌ یه‌ك نزیك ببنه‌وه‌، بۆ دروستکردنی رێگهچاره‌یه‌ك.

(باس) من خۆشحاڵم، كه‌ كوردێك له‌ دوو پله‌ی راوێژكاریدا، هه‌م وه‌ك راوێژكارێك له‌سه‌ر ئاستی وڵاتی سلۆڤینیا بوویت‌ و‌ ئێستاش راوێژكاری سه‌رۆك وه‌زیرانی مه‌كه‌دۆنیای، ئه‌ركی فه‌رمییتان له‌م كاره‌دا چیییه‌؟
به‌ختیارجاف: له‌دوای سه‌ربه‌خۆبوونی وڵاتی سلۆڤینیا، ئه‌و ده‌مه‌ وڵاتی سلۆڤینیا هیچ پەیوه‌ندییه‌كی دیپلۆماسیی سیاسیی ئابووریی له‌گه‌ڵ وڵاتانی كه‌نداو به‌ تایبه‌ت و رۆژهه‌ڵاتی ناوەڕاست به‌گشتی نه‌بوو، ئه‌ركی من له‌م نێوه‌نده‌دا ئه‌وه‌ بوو، چۆن بتوانم ئه‌و په‌یوه‌ندییانه‌ بۆ وڵاتی سلۆڤینیا دروست بكەم، یه‌كه‌م كارم ئه‌وه‌ بوو رێكخستنی سه‌ردانی یه‌كه‌م سه‌رۆك وه‌زیرانی سلۆڤینیا بۆ كوێت و سعوودیه‌ و یه‌ك رۆژیش له‌ به‌غدا ماینه‌وه‌ و له‌لایه‌ن نووری مالیكی پێشوازیمان لێ كرا، سه‌باره‌ت به‌ مه‌كه‌دۆنیا، من هاووڵاتیی مه‌كه‌دۆنیا نیم، به‌ڵام من راوێژكاری تایبه‌تی سه‌رۆك وه‌زیرانی ئه‌و وڵاته‌م، له‌وانەیە‌ بپرسی راوێژكاری تایبه‌ت چییه؟ راوێژكاری تایبه‌ت ئه‌و ئه‌ركه‌یه‌، كه‌ به‌ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ یان به‌ هه‌ر وه‌زیرێكی تر دەدرێت. سه‌رۆك وه‌زیران راوێژكارێكی تایبه‌ت هه‌ڵده‌بژێرێت بۆ رایه‌ڵه‌كردنی كاره‌ تایبه‌ته‌كانی، مه‌كه‌دۆنیا سیاسه‌تێكی نوێگه‌ری په‌یڕه‌و ده‌كات و ده‌یه‌وێت په‌یوه‌ندییه‌كانی له‌گه‌ڵ وڵاتانی جیھان باش و باشتر بكات، دوو نموونه‌ ده‌گێڕمه‌وه‌، مه‌كه‌دۆنیا و سڕبیا په‌یوه‌ندییه‌كانیان ئاڵۆز و باش نه‌بوو، ئێستا به‌هۆی په‌یوه‌ندییه‌ دیپلۆماسییه‌كانه‌وه‌ گۆڕانكاری به‌سه‌ر ئه‌و په‌یوه‌ندییەدا ‌هاتووه،‌ هه‌روه‌ها په‌یوه‌ندییه‌كانی مه‌كه‌دۆنیا و یۆنان هه‌ر زۆر ئاڵۆز بوو، كه‌ بووەته‌ هۆكاری ئه‌وه‌ی، كه‌ 27 ساڵه‌ مه‌كه‌دۆنیا نه‌بێت به‌ ئه‌ندام له‌ یه‌كێتیی ئه‌وروپا، چونكه‌ یۆنان هه‌رێمێكی هه‌یه‌ به‌ ناوی مه‌كه‌دۆنیا، دوای ئه‌و رێككه‌وتنه‌ ناوی مه‌كه‌دۆنیا گۆڕا بۆ نۆرث مه‌كه‌دۆنیا، ئێستا په‌یوه‌ندییه‌كان ئارام بوونەته‌وه،‌ ئه‌وه‌ش هه‌ر به‌ هه‌وڵی په‌یوه‌ندییە دیپلۆماسییه‌كانه‌وه‌ بوو.

(باس) ده‌گەڕێمه‌وه‌ بۆ سه‌ر هه‌یكه‌لی پەیمانگەی ئیفمیس، شێوازی ئه‌ندامبوون و چوارچێوەی كاركردنتان چۆنه‌؟
به‌ختیارجاف: ئیفمیس ده‌سته‌ی به‌ڕێوبردنی به‌ شێوازێكی هه‌ڕه‌مییه‌، سه‌رۆك و جێگر و به‌ڕێوەبه‌ر و‌ سه‌رۆكی فه‌خرییشمان هه‌یه‌ كه‌ پێشتر سه‌رۆكی وڵاتی كڕواتیا بووه‌، وه‌ك پێشتریش گوتم (كریك سمیتس) سه‌رۆكی گشتییه‌ ‌و جێگره‌كه‌شی (جێمی شی)یه،‌ ئەمینداری گشتیی ھاوپەیمانیی ناتۆیه‌، پەیمانگەكەمان له‌ 209 ئه‌ندام پێكهاتووه،‌ 27 ده‌وڵه‌ت ئه‌ندامی ئیفمیسن، خاڵێكی گرنگی ئه‌ندامبوون له‌ پەیمانگەی ئیفمیس ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ئه‌و ئه‌ندامانه‌ هه‌ر هه‌موویان پێگه‌ی سیاسی و سه‌ربازیی ناوداریان هه‌یه‌، كه‌ به‌شێكی زۆری دیپلۆماتكار بوونه‌، یان فه‌رمانده‌ی سه‌ربازی بوونه،‌ یانیش به‌رده‌وام له‌ پله‌ی وه‌زیفیی خۆیاندان و لای ئێمه‌ ئه‌ندامن، له‌ هه‌مووشی گرنگتر، ئه‌و ئه‌ندامانه‌ هه‌موو خاوه‌ن بڕیارن و‌ ئۆتۆنۆمییه‌كیان هه‌یه‌، كه‌واته‌ سه‌ربه‌ستن له‌وه‌ی بڕیار بده‌ن، بێ ئه‌وه‌ی بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ ئەنجومەنی کارگێڕی.

(باس) سه‌باره‌ت به‌ هه‌رێمی كوردستان، كه‌ به‌شێكین له‌ رۆژهه‌ڵاتی ناوەڕاست، له‌ 2014وه‌ په‌یوه‌ندییه‌ دیپلۆماسییه‌كان گۆڕانكارییان به‌سه‌ردا هات، تا رادده‌یه‌ك ده‌توانم بڵێم لەنێوان باش و خراپدایه‌، پێت وایه‌ نوێنه‌رایەتییه‌كانی حكوومه‌تی هه‌رێم له‌ دروستكردنی لۆبیدا تا چەند سەرکەوتوو بوون؟
به‌ختیار جاف: حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان به‌رده‌وام له‌به‌رده‌م تاقیكردنه‌وه‌دایه،‌ ئه‌و ئاسته‌نگانه‌ هه‌ندێكیان به‌ ویستی نێوده‌و‎ڵه‌تییه‌وه‌یە و‌ هه‌روه‌ك ئاشكرایه‌، ئێمه‌ گرفتی دراوسێكانمان هه‌یه،‌ نا‌شاره‌زایی خۆشمان رۆڵی هه‌یه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ نه‌توانین به‌سه‌ر گرفته‌كان سه‌ركه‌وتوو بین، هه‌ڵبه‌ته‌ هه‌ڵكه‌وته‌ی جوگرافیای هه‌رێمی كوردستان لەنێوان ئاگر و ئاودایه‌، بۆ ده‌ربازبوون له‌و ئاسته‌نگانه‌، تاكه‌ چاره‌سەر دروستكردنی په‌یوه‌ندییه‌ دیپلۆماسییه‌كانه، پێویستمان به ‌تۆڕێكی به‌هێزی لۆبییه‌، نزیكترین نموونه‌ گه‌ر باسی لێوه‌ بكه‌م و له ‌یادمان ناچێت، ئه‌ویش له ‌كاتی ریفراندۆمه‌كه‌دا بوو، كه نوێنه‌رایتییه‌كانی هه‌رێم لۆبییه‌كی باش و به‌هێزیان دروست نه‌كردبوو، پێشتریش ره‌خنه‌م گرت له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی، كه‌ ئه‌و هه‌موو داموده‌زگا و نوێنه‌رایه‌تییانه‌‌ هه‌یه كه‌ نه‌یانتوانی به‌ باشی كار بۆ ریفراندۆم بكەن‌، ئه‌و راستیانه‌یان نه‌گه‌یانده‌ سه‌رۆك بارزانی، كه‌ ئه‌وروپا چۆن بیر ده‌كاته‌وه‌، به‌و لۆبییه‌ لاوازه‌ ناتواندرێت سه‌ركه‌وتوو بین، لۆبی دروستكردن به‌رنامه‌یه‌كی تۆكمه‌ی ستراتیژی وردی ده‌وێت.

(باس) حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان 14 نوێنه‌رایه‌تیی ھەیە، باشتر وایه‌ له‌م كابینه‌ نوێیه‌دا نوێنه‌رایەتییه‌كان فراوانتر بكرێن؟ پێتوایە وا باشتر بێت بایه‌خ به‌ وڵاته‌ بچووكه‌كانیش بدرێت بۆ گه‌شه‌دان به‌ په‌یوه‌ندییه‌ دیپلۆماسییه‌كان؟
به‌ختیار جاف: به‌دڵنیاییه‌وه‌، هه‌ندێك له‌و وڵاتانه‌ی نوێنه‌رایه‌تیی حكوومه‌تی هه‌رێمی لێیه، وڵاتانی گرنگن بۆ پشتوانیكردن له‌ حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، به‌ڵام ئایا ئه‌و نوێنه‌رەی كه‌ داده‌ندرێن له‌و وڵاتانه‌، ئایا له‌و ئاسته‌دان، كه‌ بتوانن ببنه‌ فاكته‌رێكی باش بۆ دروستكردنی لۆبییه‌كی به‌هێز؟ بۆ سەلماندنی قسه‌كه‌ت، كه‌ ده‌ڵێی باشتر وایه‌ بایه‌خیش به‌ وڵاته‌ بچووكه‌كان بدرێت، زۆر راسته،‌ پێویسته‌ حكوومه‌تی هه‌رێم هه‌یكه‌لی نوێ بۆ نوێنه‌رایه‌تییه‌كان دروست بكات، مه‌رج نییه‌ حكوومه‌تی هه‌رێم باره‌گای نوێنه‌رایه‌تی بكاته‌وه،‌ به‌ڵام ده‌توانێت وه‌ك راوێژكاری تایبه‌ت كه‌سێك دابمه‌زرێنێت، گه‌ر باسی ناوچه‌ی به‌ڵكان بكه‌م، كه 11 ده‌وڵه‌تە و‌ له‌ رۆماوه‌ ده‌ست پێ ده‌كات تا سڕبیا و سلۆڤینیا و بۆسنه‌ و هتد .. حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان به‌ هیچ جۆرێك بوونی نییه‌ و نه‌بووەته‌ جێی بایه‌خی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، كه‌ ئه‌مه‌ بیركردنه‌وه‌یه‌كی هه‌ڵه‌یه‌ و‌ ئاكامی ئه‌وه‌شمان بینی، كه‌ له‌ كاتی ریفراندۆمدا ئه‌م وڵاتانه‌ لەده‌ره‌وه‌ی بازنه‌ی په‌یوه‌ندییه‌ دیپلۆماسییه‌كانی هه‌رێمی كوردستاندا بوون.

(باس) دوو ساڵ به‌سه‌ر ریفراندۆمه‌ مه‌زنه‌كه‌ی هه‌رێمی كوردستان تێپه‌ری، له‌ ناوخۆی هه‌رێمی كوردستاندا سه‌ركه‌وتوو بووین، بەڵام بەداخه‌وه‌ نه‌بووین به‌ ده‌وڵه‌ت، وه‌ك چۆن به‌شێك له ‌وڵاتانی ئه‌وروپاش ئه‌و هه‌نگاوه‌یان نا و ڕێگرییان لێ كرا، پێتان وایە دەبێت كورد چ ھەنگاوێك بگرێتە بەر، تا رێچكەی سەربەخۆیی بەرنەدات؟
به‌ختیار جاف: گه‌لانی هاوشێوه‌ی كورد و هه‌رێمی كوردستان زۆرن، بچووكترین وڵات له‌ ناوچه‌ی به‌ڵكان (مونتینگرۆ) یە، كه‌ دانیشتووانه‌كه‌ی 650 هه‌زار كه‌سن، وڵاتێكی سه‌ربه‌خۆیه‌، خۆی له‌ دونیادا 900 نه‌ته‌وه‌ هه‌یه‌، 201 له‌و نه‌ته‌وانه‌ خاوه‌ن ده‌وڵه‌تن، هه‌روه‌ها ژماره‌ی دانیشتووانی به‌ربه‌رییه‌كانی ئه‌فریقا، كه‌ له‌ جه‌زائیر و مه‌غریبدا هه‌ن، ئه‌وانیش هاوشێوه‌ی ئێمه‌ی كوردستان ژماره‌ی دانیشتووانیان زۆره‌ و خاوه‌ن ده‌وڵه‌ت نین، گۆڕینی سنوور وا ئاسان نییه،‌ په‌یمانی سایكس پیكۆ كۆتایی نه‌هاتووه،‌ چونكه‌ تا ئێستا هیچ رێككه‌وتنێكی نوێ بۆ جێگره‌وه‌ی سایكس پیكۆ له‌ئارادا نییه‌، بۆ نموونه‌، ویستیان رێككه‌وتنی ڤێرسا له‌ ساڵی 1914وه‌ هیتله‌ر هه‌وڵی دا له‌ ساڵی 1941 بیگۆڕێت، به‌ڵام پێی نه‌گۆڕا، سنووری ئه‌وروپا بێجگه‌ له‌ یوگسلافیا نه‌گۆڕا، كه‌ نه‌ته‌وه‌ی تریش هه‌یه‌ خواستی سه‌ربه‌خۆبوونیان هه‌یه، هه‌رچه‌نده‌ سنووری ناوخۆی یوگسلافیا گۆڕا نه‌ك ئه‌وروپا، بوو به‌ شەش ده‌وڵه‌ت، ئه‌ویش دوای ململانێیەكی زۆری نێوان وڵاته‌كان، بۆسنه‌ به‌ شه‌ڕ ده‌رچوو، سلۆڤینیا به‌ 10 رۆژ شەڕی كرد و ده‌وڵه‌تی دامه‌زراند، دوای جیابوونه‌وه‌ له‌ یوگسلافیا، مێژوو پێمان ده‌ڵێت، كه‌ ماف به‌ ده‌ست نه‌ته‌وه‌كان نییه‌، به‌ڵكوو به‌ده‌ست ئەو وڵاتانەیە، كە خاوەن بڕیارن و ھەمووانیش دەزانن ئەو وڵاتانە كێن.

(باس) دوا په‌یڤتان بۆ ئه‌و رێكخراوانه‌ چییه‌، كه‌ له‌ناوه‌وە و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستاندان؟
به‌ختیار جاف: به‌گشتی گه‌ر له‌سه‌ر شێوازی كاركردنی رێكخراوه‌كان بدوێم، ده‌بێت بیانكه‌م به‌ دوو به‌شه‌وه،‌ به‌شێك له‌ رێكخراوه‌كان سه‌ر به‌ حزبه‌كانن، به‌شێكیشیان سه‌ربه‌خۆیانه‌ كار ده‌كه‌ن، كێشه‌ له‌وه ‌نییه‌ حزبی بێت یان غه‌یره‌ حزبی، گرنگ ئه‌وه‌یه‌ بۆ ئامانجێك ئیش بكه‌یت، پەیمانگەی ئێمه‌‌ دوو ساڵه‌ بووەتە‌‌ ئه‌ندام له‌ نه‌ته‌وه‌یه‌گرتووه‌كان و ستاتوتی خۆمان هه‌یه‌ له‌ eco social consultoria، كه‌ به‌ دەزگای سێیه‌می نه‌ته‌وەیەكگرتووه‌كان داده‌ندرێت، پێشنیازم بۆ رێكخراوه ‌كوردستانییه‌كان ئه‌وه‌یه‌، له‌ چوارچێوه‌ی ئه‌جێندایه‌ك په‌نگ نه‌خۆنه‌وه،‌ با خۆیان به‌ دونیای ده‌ره‌وه‌ و رێكخراوه‌ جیهانییه‌كان ببه‌ستنه‌وه‌، تا بتوانن ببن به‌ سه‌رچاوه‌یه‌كی باش بۆ دروستكردنی لۆبییه‌كی به‌هێز بۆ كوردستان. گه‌ر باسی خۆم بكه‌م، بێجگه‌ له‌ پەیمانگەی ئیفمیس، بۆ ماوه‌ی 10 ‌ساڵه‌ ئه‌ندامم له‌ رێكخراوی جیهانی به‌ ناوی (رۆتاری) كه‌ یەک ملیۆن و 100 هه‌زار ئه‌ندامی له‌ هه‌موو جیهاندا هه‌یه‌، باره‌گای سه‌ره‌كیی له‌ ئه‌مەریكایه‌، من یه‌كێكم له‌و ئه‌ندامانه‌ و‌ دامه‌زرێنه‌ری رۆتاریم له‌ سلۆڤینیا، له رێگه‌ی رۆتارییه‌وه‌ توانیم په‌یوه‌ندییه‌كی به‌رفراوان دروست بكه‌م، كه‌ هه‌میشه‌ ده‌بێت كار بۆ ئامانجێك بكه‌ین، تا سه‌ركه‌وتنی زاتی لێ به‌رهه‌م بێت، دوا په‌یڤیشم ئه‌وه‌یه‌، داوا له‌ حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌كه‌م‌، زیاتر پێگه ‌و هه‌ژموونی سیاسیی خۆی له‌ ئه‌وروپا په‌ره‌ پێ بدات و ئه‌وروپا بكات به‌ شه‌ش به‌شه‌وه،‌ پێویستی به‌ هەڵمەتێکی دیپلۆماسییه‌ بۆ دروستكردنی تۆڕێكی به‌هێزی دۆستانه‌، كه‌ له‌ته‌نگانه‌دا بێنه‌ ده‌نگ،‌ كوردستان پێویستی به دیپلۆماسیەتێكی مۆدێرن هه‌یه، دونیاش بچووك بووەته‌وه و‌ هه‌مووی به‌ بەر‌ژه‌وندییه‌كانه‌وه‌ گرێ دراوه‌. ‌