چركه‌
خوله‌ك
كاتژمێر
ڕۆژ

به‌ڕێوه‌به‌رى ناحیه‌ى سیده‌كان: هۆكارى بۆردومانی سنوورى سیده‌كان به‌هۆی چه‌كدارانی په‌كه‌كه‌وه‌یه‌

"په‌كه‌كه‌ 115 گوندى سنوورى سیده‌كانى داگیر كردووه‌"

له‌ دیمانه‌یه‌كى هه‌فته‌نامه‌ى (باس)دا، ئیحسان عه‌بدولقادر چه‌له‌بی، به‌ڕێوه‌به‌رى ناحیه‌ى سیده‌كان، له‌ سنوورى پارێزگاى هه‌ولێر، ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ ده‌كات، كاره‌بامان بۆ سه‌رجه‌م گونده‌كان، ته‌نانه‌ت دوورترین گوندیش گه‌یاندووه‌، ئه‌وه‌ش ده‌خاته‌ ڕوو، په‌كه‌كه‌ 115 گوندى سنوورى سیده‌كانى داگیر كردووه‌، ده‌شڵێت: ”ببین به‌ ده‌وڵه‌ت سه‌روه‌ریمان باشتر ده‌پارێزرێت له‌ ڕووى نێوده‌وڵه‌تیشه‌وه‌ سه‌نگ و قورسایی خۆی ده‌بێت، ئه‌وكاته‌ ئێران و توركیاش ناتوانن بۆردومانى سنووره‌كانمان بكه‌ن“.

 

سەبارەت بە دۆخی ئێستای ناحیه‌ى سیده‌كان له‌ ڕووى خزمه‌تگوزارییه‌وه، به‌ڕێوه‌به‌رى ناحیه‌ى سیده‌كان، گوتی: ”ناحیه‌ى سیده‌كان ڕووبه‌ڕێكى به‌رفراوانى هه‌یه‌ و جگه‌ له‌ ناوه‌ندى سیده‌كان 147 گوند له‌ سنوورى سیدەکان هەن، دۆخى خزمه‌تگوزارییمان تا ڕاده‌یه‌ك باشه‌ و بنكه‌ى ته‌ندروستى و قوتابخانه‌ له‌ زۆربه‌ى گونده‌كان هه‌یه‌، سه‌ره‌كیرین كێشه‌مان جووتساید و قیرتاوكردن و شۆسته‌كردنى جادەی ناحیه‌ى سیده‌كانمان هه‌یه‌، كه‌ له‌ ساڵی 2011ه‌وه‌ ئه‌و پڕۆژه‌یه‌ به‌درێژایی 2600 مه‌تره‌ ده‌رچووه‌، ده‌بوو پێشتر ته‌واو بكرایه‌، به‌ڵام ئێستا لایه‌كى جاده‌كه‌ قیرتاوه‌كه‌ى ته‌واو بووه‌، به‌ڵام تا ئێستا نه‌توانراوه‌ لاكه‌ى دیكه‌ى ته‌واو بكرێت، ئه‌وه‌ش به‌هۆی ئه‌و قه‌یرانه‌ داراییه‌ى كه‌ به‌سه‌ر حكوومه‌تى هه‌رێمى كوردستاندا هێنرا، به‌ڵام له‌ ڕووى ئاوه‌وه‌ هیچ گرفتێكمان نییه‌ و ئاو وه‌ك پێویست ده‌گاته‌ گه‌ڕه‌كه‌كانى ناحیه‌كه‌“.


سەبارەت بە گەیاندنی تۆڕی کارەبای نیشتمانی بە گونده‌كانى ناوچەکە، ئیحسان چه‌له‌بی گوتی:


”کارەبامان بۆ سه‌رجه‌م گونده‌كان، ته‌نانه‌ت دوورترین گوندیش گەیاندووە، كه‌ گوندى بێركمه‌یه‌“.


سنووری ناحیەی سیدەکان لە لایه‌ن توركیاوه‌ بەردەوام بۆردومانكردن دەکرێت، بەڕێوەبەری ناحیە هۆکارەکەی گێڕایەوە بۆ بوونی بنکە و بارەگا و چەکدارانی پەکەکە لە ناوچەکەدا و گوتی: ”به‌هۆی چه‌كدارانی په‌كه‌كه‌وه‌یه‌، ئەوان 115 گوندى ئێمه‌یانى داگیر كردووه‌، كاتێك كه‌ چه‌كدارەکانیان له‌ ناوچه‌ سنوورییه‌كان جموجۆڵی سه‌ربازى دەکەن، توركیاش سنووره‌كان بۆردومان ده‌كات، زه‌ره‌مه‌ندى یه‌كه‌میش گوندنشین و ڕه‌وه‌نده‌كانن، ئه‌گه‌ر په‌كه‌كه‌ چالاكیى سه‌ربازى نه‌كات، به‌هیچ شێوه‌یه‌ك فڕۆكه‌كانى توركیاش ناوچه‌كانى ئێمه‌ بۆردومان ناكەن. چه‌ندین جار داوامان له‌ په‌كه‌كه‌ كردووه‌ گونده‌كانمان و ناوچه‌كانمان چۆڵ بكه‌ن، به‌ڵام به‌هیچ شێوه‌یه‌ك گوێڕایه‌ڵ نه‌بوونه‌، ته‌نانه‌ت ئه‌و شوێنانه‌ى كه‌ له‌ لایه‌ن توركیاوه‌ بۆردومان ده‌كرێن، چه‌كدارانى په‌كه‌كه‌ ڕێگرى له‌ ئێمه‌ش ده‌كه‌ن بچین ئه‌و سنوورانه‌ به‌سه‌ر بكه‌ینه‌وه‌ و هۆكارى ئاوه‌دان نه‌كردنه‌وه‌ى ئه‌و 115 گوندەش هەر په‌كه‌كه‌یە“.


سەبارەت بەو ناوچە گەشتیاری و شوێنەوارییانەی پەکەکە داگیری کردوون، ئیسحان چه‌له‌بی گوتی: ”ناوچه‌كانى گۆشینه‌ و لۆلان و چیای خواكورك ناوچه‌ى دڵڕفێن و زۆر خۆشن، به‌ زستانان به‌فری باشیان لێ ده‌بارێت و به‌ هاوینانیش فێنكن، ئه‌گه‌ر چه‌كدارانى په‌كه‌كه‌ له‌و ناوچانه‌ نه‌بان، ئه‌وا شوێنه‌كه‌ بۆ گه‌شتوگوزار زۆر خۆش بوو و ده‌مانتوانى سوودى باشی لێ ببینین و ناوچه‌كەش‌ زیاتر ده‌بوژایه‌وه‌، به‌شی زۆری ئه‌و گوندانه‌ كه‌ له‌ سنوورى ناحیه‌كه‌مان په‌كه‌كه‌ داگیری كردوون‌ ناوچه‌ى شوێنه‌وارین، چونكه‌ سیده‌كان هه‌ڵكه‌وته‌ى جوگرافیی سێ گۆشه‌یه‌، لایەکی كوردستانى باشووره‌ و لایه‌كى دیکەی كوردستانى رۆژهه‌ڵاته‌ و لای سه‌ره‌وه‌ش كوردستانى باكووره‌، به‌شی زۆری شوێنەواره‌كانیش كه‌وتوونه‌ته‌ ناوچه‌ى خواكورك و گوندى بێرکمه“‌.


دەربارەی داخوازیی گوندنشینانی ناوچەکە بۆ دەڕانەوەیان بۆ گوندەکانیان، ئەو بەرپرسە ئیدارییە گوتی: ”دانیشتوانى ئه‌و 115 گونده‌ چه‌ندین جار داوایان له‌ چه‌كدارانى په‌كه‌كه‌ كردووه‌ بۆ ئه‌وه‌ى ڕێگه‌یان بده‌ن بگه‌ڕێنه‌وه‌ گونده‌كانیان، به‌ڵام ئەوان ڕێگرییان لێ ده‌كه‌ن و ناهڵێن بگه‌ڕێنه‌وه‌، ئه‌و ڕه‌وەندانه‌ى له‌ هاوینان ڕێگه‌یان پێ ده‌درێت و ده‌چنه‌ كوێستانه‌كان، په‌كه‌كه‌ له‌ هه‌ر 100 سه‌ر ئاژه‌ڵ، سێ ئاژه‌ڵیان وه‌ك باج و گومرگ لێ دەستێنن، هه‌ر شوێنێكیش كه‌ مێشه‌هەنگی تێدا به‌خێو بكرێت، له‌ هه‌ر قه‌فه‌سێك ده‌ هه‌زار دیناریان لێ دەستێنرێت“.


هۆکاری ئاوەدان نەکردنەوەی گوندەکان، وەک بەڕێوەبەری ناحیەی سیدەکان دەیڵێت، پەکەکەیە، بۆیە دەڵێت: ”په‌كه‌كه‌ ڕێگه‌ به‌ ئێمه‌ش نا‌دا هه‌ندێك ڕێگه‌وبانى گونده‌كان چاك بكه‌ین، بۆ ئه‌وه‌ى كارئاسانى بۆ هاووڵاتییان بكه‌ین كه‌ هاتوچۆ ده‌كه‌ن، به‌تایبه‌ت له‌ وه‌رزى زستاندا كه‌ ڕێگه‌كان بۆ هاتوچۆ زۆر سه‌خت ده‌بن، یان بمانه‌وێت هه‌ر پڕۆژه‌یه‌كى تر ئه‌نجام بده‌ین، ئه‌وان ڕێمان لێ دەگرن“.


سەبارەت به‌ ناوچه‌ى لۆلان ئاماژەی بەوە دا: ”لۆلان گوندێكى زۆر گه‌وره‌ و به‌رفراوان و خۆش و دڵڕفێن بوو، بەڵام په‌كه‌كه‌ ڕێگه‌ نادات خه‌ڵكه‌كه‌ى بۆ بگه‌ڕێته‌وه‌“.


دەربارەی رای خەڵکی سیدەکان لە پرسی ڕیفراندۆم كه‌ بڕیاره‌ كه‌متر له‌ دوو مانگى تر به‌ڕێوه‌ بچێت، ئەو بەڕێوەبەری ناحیەیە گوتی: ”خه‌ڵكى سیده‌كان ئومێدێكى گه‌وره‌یان به‌ ڕیفراندۆم هه‌یه‌ بۆ سه‌ربه‌خۆیی كوردستان، ئێمه‌ له‌ سنوورى ناحیه‌كه‌مان، كه‌ دانیشتووانه‌كه‌ى زیاتر له‌ 18 هه‌زار كه‌سه‌ و زیاتر لە نۆ هه‌زار هاووڵاتی مافی ده‌نگدانیان هه‌یه‌، به‌شی هه‌ره‌زۆری به‌ گه‌شبینییه‌وه‌ ته‌ماشای پرسی ڕیفراندۆم ده‌كات و به‌ (به‌ڵێ) ده‌نگ بۆ سه‌ربه‌خۆیی كوردستان ده‌ده‌ن، ئه‌وانه‌ى كه‌ له‌ سیسته‌مى بایۆمه‌تریشی لاى كۆمیسیۆن خۆیان تۆمار كردووه‌، نزیكه‌ى هه‌شت هه‌زار كه‌سە، ته‌نیا هه‌زار كه‌س ماوه‌ خۆیان لاى كۆمیسیۆنى هه‌ڵبژاردنه‌كان تۆمار بكه‌ن، کە زیاتر له‌ گونده‌كانن و له‌ ئاینده‌یه‌كى نزیكدا ئەوانیش خۆیان تۆمار ده‌كه‌ن. به‌ گشتى، ئێمه‌ دڵمان خۆشه‌ كه‌ كوردستان وا هه‌نگاو بۆ سه‌ربه‌خۆیی ده‌نێت“.ئەو بەڕێوەبەری ناحیەیە ئاماژە بۆ ئەوە دەکات، کە دواى ڕیفراندۆم و ڕاگه‌یاندنى سه‌ربه‌خۆیی، توركیا و ئێرانیش ناتوانن بۆردومانى ئه‌و ناوچانه‌ بكه‌، زیاتی گوتی: ”له‌ ڕووى به‌ڵێننامه‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌كانەوە هه‌موو وڵاتێك سه‌روه‌ریى خۆی پارێزراوە، ئێمه‌ش ببین به‌ ده‌وڵه‌ت سه‌روه‌ریمان باشتر ده‌پارێزرێت و له‌ ڕووى نێوده‌وڵه‌تیشه‌وه‌ سه‌نگ و قورسایی خۆمان ده‌بێت، ئه‌وكاته‌ ئێران و توركیاش ناتوانن بۆردومانى سنووره‌كانمان بكه‌ن. له‌ ماوه‌ى چوار مانگى ڕابردوودا سنووره‌كانمان زیاتر له‌ 15 جار له‌ لایه‌ن فڕۆكه‌كانى توركیاوه‌ بۆردومان كراون“.


سەبارەت بەو پرسیارەی کە داخۆ په‌كه‌كه‌ گه‌نجه‌كان پەلکێش ده‌كا بۆ بوون به‌ گه‌ریلا، ئەو گوتی: ”له‌ڕابردوودا په‌كه‌كه‌ هه‌وڵی په‌لكێشكردنى خه‌ڵكی دەدا بۆ ناو ڕیزه‌كانیان، به‌ڵام ئێستا خه‌ڵك زانى كه‌ په‌كه‌كه‌ بۆ هیچ ئامانجێكى باش هه‌وڵ نادات، به‌تایبه‌ت له‌ ناوچه‌ى سیده‌كان خه‌ڵك باش له‌ په‌كه‌كه‌ تێگه‌یشتووه‌، بۆیه‌ له‌م چه‌ند ساڵه‌ى ڕابردوودا نه‌ك ته‌نیا له‌ سیده‌كان كه‌س نه‌چووه‌ بۆ چیا تا ببێتە چه‌كدارى په‌كه‌كه‌، به‌ڵكوو لایه‌نگر و هه‌وارداریشیان نییه‌، ئه‌گه‌ر هێزێك باج له‌ خه‌ڵك وه‌ربگرێت و سه‌رانه‌ به‌زۆر له‌ خه‌ڵك وه‌ربگرێت و به‌هۆی ئه‌وانه‌وه‌ ناوچه‌كانیان بۆردومان و وێران بكرێت، ئیتر خه‌ڵك چ ئومێدێكى به‌ هێزێكى به‌و شێوه‌یه‌ ده‌بێت؟“.