نەجیبە نەجیب: كوردستان ببێتە دەوڵەت دۆخی ئابوورییەكەی باشتر دەبێت

"بەغدا بە قەرز نەبوایە بەڕێوە نەدەچوو، بەڵام ھەرێمی كوردستان تەنھا بە داھاتی خۆی توانیی سەركەوتن بەدەست بێنێت"

نەجیبە نەجیب، پەرلەمانتاری كورد لە لیژنەی دارایی پەرلەمانی عێراق، لە گفتوگۆیەكی تایبەت لەگەڵ (باس)دا، باسی چەند پرسێكی پەیوەست بە ئابووریی كوردستان لەگەڵ بەغدا دەكات و روونى ده‌كاته‌وه‌، لە ئەنجامدانی ریفراندۆم هیچ كێشەیەكی ئابووری رووبەڕووی كوردستان نابێتەوە، چونكە كوردستان ئابووریی سەربەخۆی هەیە.


نەجیبە نەجیب سەرەتا ئاماژەی بەوە دا، لەدوای ساڵی 2014وە بەغدا ئابڵووقەی ئابووریی خستووەتە سەر هەرێمی كوردستان، گوتی: ”مووچە و بودجە لە ساڵی 2014ەوە نایەت بۆ كوردستان، بۆ دەرمان و خۆراكی مانگانەش ئەوان پارەمان پێ نادەن، بەڵكوو بە خۆیان دەیكڕن و كوالێتیی زۆر خراپە، پارەی جووتیارانیش بە جۆرێكە وەكوو ئەوە وایە هەر نەدرێت“.


روونی كردەوە، دوای ئەوەی بەغدا پابەندی رێكکەوتنەكان نەبوو، هەرێمی كوردستان بە ناچاری پەنای بۆ ئابووریی سەربەخۆی خۆی بردووە، گوتی: ”هەرێمی كوردستان لە ئابووریدا سەربەخۆیە، بۆیە راپرسی و ریفراندۆمیش بكرێت دۆخی ئابووریی ئێمە ناگۆڕێت و كێشەی نابێت، بەڵام كە بووینە دەوڵەت ئەوکات دۆخی ئابووریمان باشتر دەبێت“.


دەشڵێت: "ئێستا ھەرێمی كوردستان لە ڕووی ئابووری، سیاسی، ئیداری و سەربازییشەوە بە واقع سەربەخۆیە بۆیە تەنیا ماوە ریفراندۆم بكات و ببێتە دەوڵەت، ئەگەر نا ھیچ كێشەیەكی نییە و ئەگەر ببینە دەوڵەت، ئەوكات ھەرێمی كوردستان زیاتر كراوە دەبێت و دەچێتە قۆناغێكی دیكەوە".


زیاتر دوا و گوتیشی: "عێراق ئێستا زیاتر لە 111 ملیار دۆلار قەرزی ناوخۆیی و دەرەكیی لەسەرە و لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٦ەوە داھاتی عێراق مانگانە یەك بۆ 1.5 ترلیۆن دینار بوو، بەڵام مانگانە چوار ترلیۆن دیناری بۆ مووچە دەدا، ئەمەیش ھەمووی قەرز دەكرد، بۆیە ئەگەر بەم شێوەیە نەبوایە نەیدەتوانی بەڕێوە بچێت، وەك ئەوەی ھەرێمی كوردستان، بەڵام ھەرێمی كوردستان تەنیا بە داھاتی خۆی توانیی سەركەوتن بەدەست بێنێت و ھەنگاونانیش بەرەو سەربەخۆیی ئابووری سەركەوتوو بووە".


ئەو پەرلەمانتارە پێی وایە، وڵاتانی دەرووبەر بەرژەوەندیی ئابووریی زۆریان لە هەرێمی كوردستاندا هەیە، بەڵام تیشك دەخاتە سەر گەڕانەوە مێژووییەكان كە وڵاتانی دراوسێ زۆر دژایەتیی كوردیان كردووە: "پێگەی كورد ئێستا لە ناوچەكە بە جۆرێكە کە ئەمەریكا و توركیا و وڵاتانی دەرووبەر پێویستیان پێیەتی و وەكوو دەوڵەت مامەڵەی لەگەڵدا دەكەن، بۆیە بەهێزبوونی ئەو پێگەیە بۆ وڵاتان باشە و كاریگەریی خۆی دەبێت“.


لە وەڵامی ئەو پرسیارەی ئەگەر ریفراندۆم بكرێت بەغدا دەتوانێت كێشە بۆ ئەو دراوە دروست كە لە كوردستاندا مامەڵەی پێوە دەكرێت، ئەو گوتی: ”تا بەشێك بین لە عێراق بەغدا ناتوانێت ئەو دراوەی لە كوردستان مامەڵەی پێوە دەكرێت قەدەخە بكات، ئەگەر شتی لەو جۆرەش بكەن ئەوا كاتی خۆی كە سەدام پارەی لە كوردستان كێشایەوە، ئێمە بە جۆرێكی تر مامەڵەمان بە دراو دەكرد، تا بەشێك بین لە عێراق هیچ دەستوور و یاسایەك رێگە نادات مامەڵەكردن بە دراو رابگیرێت“.


بەپێی قەبڵاندنی ئەو پەرلەمانتارە، 39 تریلیۆن دینار لە تەواوی عێراق مامەڵەی پێوە دەكرێت، كە بەشێكی لەو پارەیە لە كوردستانە.


ئەو پەرلەمانتارەی عێراق پشتڕاستە لە هەنگاوی ئەنجامدانی ریفراندۆم هیچ كێشەیەكی ئابووری رووبەڕووی كوردستان نابێتەوە: "ئەگەر كێشەش هەبێت لە كاتی راگەیاندنی دەوڵەتدا رەنگە بێتە پێشەوە، بێ گومان راگەیاندنی دەوڵەتیش لەگەڵ بەغدا و ئەمەریكا و توركیا و وڵاتانی تر رێوشوێنی خۆی بۆ دەگیرێتە بەر، ئەوكات لە رووی یاسایی و جوگرافی و ئابووری ئامادەكاری دەكرێت، پاشان بڕیاری بۆ دەدرێت“.


نەجیب ئاشكرای دەكات، بەغدا وەكوو دەوڵەتێكی سەربەخۆ مامەڵە لەگەڵ هەرێمی كوردستاندا دەكات: "عێراق خاڵی سنووری و بازرگانیی لەگەڵ هەرێمی كوردستاندا لەسەر رێگای كەركووك- بەغدا داناوە، ئەو خاڵە سنوورییانەش لەنێوان دوو دەوڵەت دادەندرێن، نەك لەنێوان هەرێم و ناوەند، لەو خاڵە سنوورییانە پارە و باج لەو كاڵا و كەلوپەلانە وەردەگرن كە لە عێراقەوە دێنە كوردستان“.


ئەو شارەزایەی دارایی جەخت دەكاتەوە، كە دەبێ هەرێمی كوردستان لەگەڵ بەغدا بۆ پرسی پاسەپۆڕت و دراو و مەسەلەی بازرگانی و نەوت و ئاو و سنوورەكان گفتوگۆ بكات و ئامادەكاری بكات، گوتیشی: ”هەرێمی كوردستان دەوڵەت راناگەیەنێت تا گەرەنتیی پرسی ئابووری و گوزەرانی خەڵك و دیبلۆماسی نەكات، بۆڕیی نەوتی كوردستان بە توركیادا دەچێتە بازاڕەكانی جیهان، هەرێم گەرەنتیی ئەوەش بەدەست دەهێنێت، بۆ ئەوەی لە دهاتوودا كێشەی نەبێت“.