بارزانی.. سیمبوڵی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان

 

ئیبراهیم گوچلو 10/09/2018 - 13:40 بڵاوکراوەتەوە لە ڕیفراندۆم

سه‌رۆك بارزانی، له‌ هه‌شته‌مین كۆنگره‌ی یه‌كێتیی لاوانی دیموكراتی كوردستاندا کە سەرەتای مانگی ئابی 2018 ساز درا، وتارێكی مێژوویی پێشكه‌ش كرد، ئه‌نجامی ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان و سه‌ربه‌خۆیی كوردستانی، جارێكی دی گه‌لێك بەڕوونی دووپات كرده‌وه‌. گوتی:‌ "ئێمه‌ ده‌ست له‌ سه‌ربه‌خۆیی هه‌ڵناگرین و هیچ كاتێكیش ژێرده‌ستی قبووڵ ناكه‌ین".


سه‌رۆك مه‌سعود بارزانی، لە وتارە مێژووییەکەیدا له‌باره‌ی گه‌لێك بابه‌تی مێژوویی، سیاسی، تێكۆشانی نه‌ته‌وه‌یی كورد، بۆچوونی خۆی خسته‌ روو. له‌ وتاره‌كه‌ی سه‌رۆك بارزانیدا، بابه‌ت و خاڵی گه‌لێك سه‌رنجڕاكێش هه‌ن. من ئه‌و خاڵانه‌ له‌ ده‌سپێكدا به‌ شرۆڤه‌یه‌كه‌وه‌، ده‌خه‌مه‌ به‌ر ده‌ستی خوێنه‌ران. پاشان له‌باره‌ی بابه‌تی ریفراندۆم، مافی نه‌ته‌وه‌ی كورد، سه‌ربه‌خۆیی، هێرشی دژ به‌ ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان و ئه‌نجامی ئه‌و دامه‌زراندنه‌ی ده‌وڵه‌تی نه‌ته‌وه‌یی كورد، قسه‌ی خۆم ده‌خه‌مه‌ روو.


له‌ وتاره‌كه‌ی سه‌رۆك بارزانیدا، بابه‌تی یه‌كه‌م بابه‌تێكی زۆر ئاساییه‌. سه‌رۆك بارزانی له‌باره‌ی پێگه‌، رۆڵ، تێكۆشانی لاوان و گه‌نجانی كوردستان هه‌ڵوه‌سته‌ی كرد و زۆر بەڕوونی پیشانی دا، كه‌ لاوان و گه‌نجانی كوردستان، له‌ شۆڕشی میللیی ئه‌یلوول و شۆڕشی میللیی گوڵاندا، رۆڵێكی مه‌زنیان هه‌بوو. ئه‌وان له‌ شۆڕشه‌كاندا قوربانیی زۆریان داوه‌ و گه‌لێك شه‌هیدیشیان داوه‌.


سه‌رۆك بارزانی دیسان روونی ده‌كاته‌وه‌، كه‌ لاوان و گه‌نجانی كوردستان له‌دوای ئه‌و شۆڕشه‌ میللی و مێژووییانه‌ش، رۆڵ و پێگه‌ی مه‌زنیان له‌ بزووتنه‌وه‌ی میللیی كوردستاندا گێڕاوه‌ و هه‌بووه‌، به‌تایبه‌تی رۆڵی ئه‌وان له‌ ریفراندۆمەکەی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان و پێشكه‌وتنی كوردستان.


هیچ گومانی تێدا نییه‌، كه‌ سه‌رۆك بارزانیش، له‌ ته‌مه‌نی لاویی خۆیدا به‌شداریی له‌ شۆڕشی میللیی كوردستاندا كردووه‌. زۆر ئاشكرایه‌ كه‌ ئه‌ویش ئه‌ندامێكی ئاسایی یه‌كێتیی لاوان بووه‌. بوونی به‌ پێشمه‌رگه‌ش، له‌وێوه‌ ده‌ست پێ ده‌كات و تا بوونی به‌ سه‌رۆكیش هه‌ر به‌رده‌وام بووه‌. سه‌رۆك بارزانی له‌م قۆناغه‌شدا خۆی وه‌ك پێشمه‌رگه‌ ده‌ناسێنێت.


كۆنگره‌ی یه‌كێتیی لاوانی دیموكراتی كوردستانیش، به‌ ناوی پێشمه‌رگه‌ و پێشكه‌ش به‌ پێشمه‌رگه‌ كرا.


سه‌رۆك بارزانی له‌ كۆنگره‌كه‌دا هه‌ڵوه‌سته‌ی له‌ئاست خه‌باتی نه‌ته‌وه‌یی و مێژوویی كرد، ده‌شڵێ: "كورد تینووی ئازادییە و به‌رده‌وام داكۆكیی له‌ دۆزی خۆی كردووه‌، هه‌رده‌م كورد به‌رگریی له‌ خۆی كردووه‌ و هێرشی نه‌كردووه‌ته‌ سه‌ر خاكی كه‌س و ده‌ستدرێژیشی له‌ كه‌س نه‌كردووه".


سه‌رۆك بارزانی سه‌رنج ده‌خاته‌ سه‌ر بابه‌تێكی زۆر مرۆیی، كه‌ ئه‌مڕۆش بۆ هه‌بوونی نه‌ته‌وه‌ی كورد سه‌ربه‌رزییه‌. سه‌رۆك بارزانی ده‌ڵێ: ”نه‌ته‌وه‌ی كورد زیانی به‌ كه‌س نه‌گه‌یاندووه‌"، واته‌ نه‌ته‌وه‌ی كورد بۆ مافی نه‌ته‌وه‌ییانه‌ی خۆی و سه‌ربه‌خۆیی وڵاتی خۆی و ده‌سه‌ڵاتداری و سه‌روه‌ریی خۆی، درێژه‌ی به‌ خه‌بات داوه‌، ئه‌و تێكۆشانه‌یشی له‌ چوارچێوه‌یه‌كی ره‌وا و مرۆڤانه‌دا درێژه‌ پێ داوه‌. ده‌شڵێ: "گه‌لی كورد هیچ كێشه‌یه‌كی له‌گه‌ڵ گه‌لانی دیكه‌دا نییه‌، ته‌نیا كێشه‌ی له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵاتدارانه‌".


سه‌رۆك بارزانی، په‌یوه‌ست به‌م بابه‌ته‌، سه‌رنج ده‌خاته‌ سه‌ر بابه‌تێكی دیكه‌ی گرنگ، كه‌ ده‌ڵێ، كاتێك كورد ده‌ڵێن ئێمه‌ ده‌مانه‌وێ ئێمه‌ و نه‌ته‌وه‌كانی دراوسێمان له‌نێو سیسته‌مێكی فیدراڵدا بژین، قبووڵی ناكه‌ن. كورد بڵێن ئێمه‌ ببینه‌ ده‌وڵه‌تێكی سه‌ربه‌خۆ، له‌گه‌ڵ نه‌ته‌وه‌ی تورك، عه‌ره‌ب، فارس ببینه‌ ده‌وڵه‌تێكی دراوسێ، ئه‌ویش قبووڵ ناكه‌ن.


سه‌رۆك بارزانی ده‌ڵێ: ”ئه‌و كاته‌ی كه‌ داواكاریی ئێمه‌ ره‌ت ده‌كه‌نه‌وه‌، ئه‌مه‌ واتای ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ده‌ڵێن ئێوه‌ بۆ ئێمه‌ ببنه‌ ژێرده‌ست، به‌ڵام ئێمه‌ش ژێرده‌ستی قبووڵ ناكه‌ین". کەواتە كورد هه‌رده‌م ئاماده‌یه‌ له‌پێناو ئازادی و سه‌ربه‌خۆیی خۆیدا درێژه‌ به‌ خه‌باتی خۆی بدات. هه‌تا ئێستا ئه‌زموونی كورد ئه‌و راستییه‌ پیشان ده‌دات، له‌م قۆناغه‌شدا له‌ چوار پارچه‌ی كوردستان ئه‌و خه‌باته‌ به‌ سه‌ربڵندییه‌وه‌ به‌رده‌وامه‌.


ئیدی بۆیه‌ سه‌رۆك بارزانی ده‌ڵێ‌: "باشترین چاره‌سه‌ر دانوستاندن و له ‌یه‌ك گه‌یشتنه‌، ئه‌گه‌ر نا، كه‌س ناتوانێ به‌ ئاگر و ئاسن چۆك به‌ گه‌لی كورد بدات".


سه‌رۆك بارزانی له‌ وته‌كه‌ی خۆی له‌ كۆنگره‌ی لاواندا، جارێكی دی گه‌لێك ئاشكرا داكۆكیی له‌ ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان و ئه‌نجامی ریفراندۆم ده‌كاتەوە، سه‌ربه‌خۆیی كوردستان ده‌پارێزێت.


سه‌رۆك بارزانی ده‌رباریی ریفراندۆم ده‌ڵێ: "له‌دوای ساڵی 2003، ئێمه‌ گه‌لێك هه‌وڵمان دا كه‌ له‌ عێراقدا هاوبه‌ش بین، من بۆ خۆم چه‌ندین جار بۆ ماوه‌ی مانگ له‌ به‌غدا ده‌مامه‌وه‌، بۆ ئه‌وه‌ی ئێمه‌ هاوبه‌ش بین، لێ مخابن دیار بوو ئه‌وان هاوبه‌شی قبووڵ ناكه‌ن، چه‌ندین جاریش من گوتوومه‌، ئێمه‌ ده‌مانه‌وێ به‌ خۆشی و ئاشتی كێشه‌كان چاره‌سه‌ر بكه‌ین، پاش ئه‌وه‌ی ئێمه‌ چووینه‌وه‌ به‌غدا من گوتم: ئێمه‌ به‌ دوای هاوبه‌شایه‌تییه‌كی راسته‌قینه‌دا ده‌گه‌ڕێین، تا عێراقێكی دیموكرات و فیدراڵ دروست بكه‌ین، با ئێمه‌ سه‌باره‌ت به‌ دانانی ده‌ستوور هه‌ڵوه‌سته‌ بكه‌ین، وه‌رن با بگه‌ڕێینه‌وه‌ سه‌ر ده‌ستوور، ئه‌گه‌ر ئێوه‌ ئه‌مه‌ش قبووڵ ناكه‌ن، با ببینه‌ دوو دراوسێی باش و به‌ ئاشتی بژین".


سه‌رۆك بارزانی وه‌ك له‌ لای رای كوردستان و دنیاش باش ده‌زاندرێت، هه‌م له‌ بڕیاردانی ریفراندۆم و هه‌م له‌ ئه‌نجامی ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان و هه‌م له‌ دژ وه‌ستانه‌وه‌ به‌رامبه‌ر به‌ هێرشه‌كانی سه‌ر ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان، كه‌سێكی سه‌ره‌كی و بڕیارده‌ر بوو. ئه‌و به‌ هه‌ڵوێستی بڕیارده‌رانه‌ی خۆی سه‌رۆكایه‌تیی نه‌ته‌وه‌ی كورد و كوردستانی كرد، له‌ هه‌ر بابه‌تێك بڕیاری خۆی هه‌یه‌. نه‌ته‌وه‌ی كوردیش له‌ باشووری كوردستان، له‌ هه‌موو به‌شه‌كانی دیكه‌ش، كوردیش كه‌ له‌ هه‌ر شوێنێكی دنیاشدا ده‌ژین، پشتگیری له‌و ده‌كه‌ن، له‌گه‌ڵ ئه‌ون و دژ به‌ خاینان وه‌ستان.


سه‌رۆك بارزانی له‌ وتاره‌كه‌ی خۆیدا گه‌لێك به‌ڕوونی گوتی، ئه‌گه‌ر له‌ كوردستاندا له‌ دژی ئه‌نجامی ریفراندۆم خیانه‌ت نه‌كرایه‌، ده‌وڵه‌تی كوردستان دروست ده‌بوو.


به‌ر له‌ ریفراندۆمیش گوتی، كه‌ ده‌وڵه‌تی كوردستان ده‌پارێزێت، ئه‌و ده‌وڵه‌ته‌ش نابێته‌ ده‌وڵه‌تی كورد، به‌ڵكوو ده‌بێته‌ ده‌وڵه‌تی كوردستان، ئه‌و ده‌وڵه‌ته‌ ده‌بێته‌ ده‌وڵه‌تێكی فیدراڵ.


سه‌رۆك بارزانی ده‌ڵێ: "مخابن ئه‌گه‌ر خیانه‌تی هه‌ندێك كه‌س له‌ 16ی ئۆكتۆبه‌ر نه‌بووایه‌، ئه‌وا ئێستا ره‌وشێكی دی ده‌بوو، ئێستاش گه‌لێك لایه‌ن په‌شیمانن له‌باره‌ی ئه‌و شته‌ی كه‌ دروست بوو و زوڵم له‌ كورد كرا".


سه‌رۆك بارزانی له‌ داڕشتنی ده‌ستووری فیدراڵدا رۆڵێكی سه‌ره‌كی و پێگه‌یه‌كی مێژوویی هه‌بوو. بۆیه‌ وه‌ك ده‌زانین، له‌ سه‌ره‌تادا جه‌لال تاڵه‌بانی و ئه‌مەریكا بۆ ئه‌وه‌ی عێراق ببێته‌ ده‌وڵه‌تی پارێزگاكان، رێك كه‌وتبوون.


سیسته‌می پارێزگاكان له‌ عێراق، كوردستانی به‌ش به‌ش ده‌كرد، یه‌كێتیی كوردی له‌ ریشه‌وه‌ هه‌ڵده‌كێشا، له‌ كوردستان چوار یان پێنج پارێزگا دروست ده‌بوون.


بارزانی، دژ به‌م سیسته‌می پارێزگایانه‌ بوو، سیسته‌می عێراقی فیدراڵیی پاراست، له‌ ئه‌نجامدا پرۆژه‌كه‌ی ئه‌ودا له‌ ده‌ستووردا په‌سند كرا و جێگیر كرا. له‌ ساڵی 2005دا به‌ ریفراندۆم ده‌ستووری ده‌وڵه‌تی فیدراڵیی عێراق له‌ لایه‌ن هه‌موو نه‌ته‌وه‌ و كه‌مینەكانی عێراقه‌وه‌ په‌سند كرا.


به‌ سیسته‌می فیدراڵ یه‌كێتیی كوردستان و نه‌ته‌وه‌ی كورد و كوردستان پارێزرا و راگیرا.


سه‌رۆك بارزانی باس لە قۆناغی نووسینی ده‌ستووری عێراقیش ده‌كات و ده‌ڵێ: "جاری وا هه‌بوو له‌سه‌ر دوو په‌یڤ ناكۆكی دروست ده‌بوو، له‌دواییدا ئێمه‌ له‌ دیباجه‌ی ده‌ستووری عێراقدا نووسیمان، پابه‌ندبوون به‌ به‌جێگه‌یاندنی ئه‌م ده‌ستووره‌، یه‌كێتیی ئاره‌زوومه‌ندانه‌ی عێراق ده‌پارێزێت. مادام نووسراوه‌ ئێمه‌ ئازادانه‌ بووینه‌ته‌ یه‌ك، ئه‌وكات ئێمه‌ ده‌توانین به‌ ئازادییش له‌ یه‌كدی جودا ببینه‌وه‌. ئه‌مه‌ مافی ئێمه‌یه‌ و خودا ئه‌و مافه‌ی پێ داوین، كه‌چی ئه‌وان ئه‌و مافه‌مان پێ ره‌وا نابینن.


سه‌رۆك بارزانی جارێكی دی روونی ده‌كاته‌وه‌، لایه‌نی عه‌ره‌ب سیسته‌می فیدراڵ جێبه‌جێ ناكه‌ن و دژی ده‌وه‌ستنه‌وه‌. یه‌كسانیی كورد و عه‌ره‌ب په‌سند ناكه‌ن.


هه‌روه‌ها ده‌ڵێ: "ئێستا ئه‌گه‌ر هه‌ندێك كه‌س وا ده‌بینن، كه‌ ئه‌و شته‌ مافی ئێمه‌ نییه‌ یان ئێمه‌ په‌شیمان ببینه‌وه‌، ده‌بێ بزانن كه‌ ئه‌وان له‌نێو خه‌یاڵدان و ئێمه‌ ده‌ست له‌ سه‌ربه‌خۆیی هه‌ڵناگرین".


من ده‌ڵێم گه‌لێ ئاشكرایه‌، كه‌ كوردستانیان له‌ باشووری كوردستان، یاسای ده‌وڵه‌تدارییان دامه‌زراندووه‌، دادگای فیدراڵ و هێزێكی دی ناتوانێ ئه‌و بڕیاره‌ هه‌ڵوه‌شێنێته‌وه‌.


له‌ باشووری كوردستان گه‌لی ئێمه‌ و كوردستانییان، له‌ 25ی ئه‌یلوولی 2017دا، بڕیارێكی مێژووییان دا. به‌ واتایه‌كی دی، گه‌لی ئێمه‌ له‌و رۆژه‌دا قانوونێك/ یاسایه‌كی دروست كرد، ئه‌و یاسایه‌، یاسای دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی كوردستان بوو. وه‌ك ده‌شزانین به‌گوێره‌ی دیموكراسی و سیسته‌می فیدراڵ، ئۆرگانی باڵای دروستكردنی یاسا، گه‌له‌، په‌رله‌مان به‌ ناوی گه‌له‌وه‌ یاسا داده‌نێت، ئه‌ندامانی یاساداڕێژه‌ری په‌رله‌مانیش، له‌ لایه‌ن گه‌له‌وه‌ هه‌ڵده‌بژێردرێن".


ئیدی، له‌ 25ی ئه‌یلوولی 2017دا گه‌لی ئێمه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی راسته‌وخۆ لەڕێی ریفراندۆمه‌وه‌، كه‌ ریفراندۆمیش له‌ دیموكراسیدا میكانیزمێكی نوێنه‌رایه‌تیكردنی راسته‌وخۆیه‌، یاسایه‌كی داڕشت. كاتێك ئه‌نجامی ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان شرۆڤه‌ ده‌كرێت، یا شرۆڤه‌ بكرێت، ده‌بێ باش بزاندرێت كه‌ ئێمه‌ قسه‌ له‌باره‌ی یاسایه‌كه‌وه‌ ده‌كه‌ین.


هیچ گومانی تێدا نییه‌ كه‌ ئه‌م بڕیاره‌، بڕیاری رێز نییه‌، بڕیارێكی مێژووییه‌ كه‌ چاره‌نووسی كوردستان و نه‌ته‌وه‌ی كورد ده‌گۆڕێت. ئیدی له‌پێناو كوردستان، له‌پێناو هه‌موو به‌شه‌كانی كوردستان و كوردی جیهان، بڕیارێكی به‌هادار، سه‌رفرازانه‌ و سه‌ربڵندانه‌یه‌.


ئه‌م بڕیار و یاسا مێژوویی و چاره‌نووسسازه‌، له‌نێو ده‌وڵه‌تانی كۆلۆنیالیست بوومه‌له‌زه‌یه‌كی نایه‌وه‌. ده‌وڵه‌تانی كۆلۆنیالیست بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌م بڕیار و یاسای كوردستانیان له‌ ریشه‌وه‌ هه‌ڵكێشن، هێرشێكی گه‌لێ گه‌وره‌یان ده‌ست پێ كرد. هه‌مبه‌ر به‌ باشووری كوردستان، كوردستانییان، هه‌موو به‌شه‌كانی كوردستان شه‌ڕیان راگه‌یاند. ئه‌و شه‌ڕه‌ش له‌ 16ی ئۆكتۆبه‌ری 2017دا به‌ رێككه‌وتنێكی گورج و چه‌په‌ڵ پیاده‌یان كرد.


ئه‌و رێككه‌وتنه‌ی ده‌وڵه‌تانی داگیركه‌ر و كۆلۆنیالیست كاتێك له‌گه‌ڵ خیانه‌تی نێو كوردان ده‌ستیان تێكه‌ڵ كرد، وێرانه‌ و كاره‌ساتی مه‌زنی به‌دوادا هات و كه‌ركووكی دڵی كوردستان داگیر كرا.


جارێكی دی رێككه‌وتنی مێژوویی و نه‌ریتیی نێوان ده‌وڵه‌تانی كۆلۆنیالیست بۆ كوردی روون كرده‌وه‌، كه‌ ئه‌وان رێ به‌ ژیانی كورد و ده‌وڵه‌تی نه‌ته‌وه‌یی كورد ناده‌ن.


ده‌وڵه‌تانی كۆلۆنیالیست ته‌نیا به‌ داگیركردنی كه‌ركووك دڵیان ئاوی نه‌خوارده‌وه‌، ئه‌وان گوتیان: كوردستانیان بڕیاری بەده‌وڵه‌تبوونیان داوه‌، ئه‌و بڕیاره‌ ده‌بێ هه‌ڵوه‌شێته‌وه‌.


هه‌ڵبه‌ت كۆلۆنیالیستان، سه‌باره‌ت به‌م بابه‌ته‌ ئه‌گه‌ر قه‌ناعه‌ت به‌ ده‌سه‌ڵاتدارانی كوردستانیش بكه‌ن، ئه‌و وه‌ك قانوون هه‌ڵناوه‌شێته‌وه‌. هه‌ر واش بوو، سه‌رۆك بارزانی پشتی به‌ ئه‌نجامی ریفراندۆم به‌ست و ئێستاش داكۆكیی لێ ده‌كات.


بۆیه‌ ده‌وڵه‌تانی كۆلۆنیالیست و حكوومه‌تی نه‌ژادپه‌رستی عێراق داوایان كرد، ده‌سه‌ڵات و حكوومه‌تی كوردستان ئه‌نجامی ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان ره‌ت بكه‌نه‌وه‌.


دادگای فیدراڵ به‌رامبه‌ر به‌ پێشێلكردنی ده‌ستوور بێ ده‌نگ بوو. له‌باره‌ی ریفراندۆمی كه‌ركووكیش هیچ بڕیارێكی نه‌دا. له‌باره‌ی قانوونی ده‌وڵه‌ت دروستكردنی كوردستان بڕیاری دا. بڕیاری دادگای فیدراڵیی عێراق له‌ دژ قه‌واره‌ی فیدراڵه‌، له‌به‌رئه‌وه‌ی ده‌وڵه‌تی فیدراڵ، مافی دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌ت به‌ كورد ده‌دات.


ده‌وڵه‌تی كۆلۆنیالیستی عێراق، به‌ تایبه‌تی هه‌وڵ بۆ ئه‌م بابه‌ته‌ ده‌دات. ده‌رباره‌ی به‌رپرسانی (ده‌سته‌ی باڵای ریفراندۆم)یش، ده‌ستیان به‌ لێپرسینه‌وه‌ كرد. سه‌ریان له‌ دادگای فیدراڵ دا كه‌ ئه‌و بڕیاره‌ هه‌ڵوه‌شێنێته‌وه‌.


دادگای فیدراڵیی عێراق یه‌كه‌مین بڕیاری خۆی دا و گوتی: "ئێمه‌ ناتوانین بڵێین ریفراندۆم ناده‌ستوورییه‌".


ده‌سه‌ڵاتدارانی دیكتاتۆر و مه‌زهه‌بی و نه‌ژادپه‌رست به‌م بڕیاره‌ی دادگا خۆشحاڵ نه‌بوون، گوشاریان كرد كه‌ دادگا وه‌ك ئه‌وان ده‌یانه‌وێ، بڕیار بدات. دادگای فیدراڵ ناچار بوو بڕیارێكی نوێ بدات. دادگاكه‌ له‌ دووه‌مین بڕیاری خۆیدا گوتی: "ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان ئه‌نجامه‌كه‌یشی ره‌وا نییه‌، هه‌ر كه‌س و هه‌ر هه‌رێمێك ناچاره‌ و ملكه‌چه‌ یه‌كێتیی خاكی عێراق بپارێزێت. ئه‌نجامی ریفراندۆمه‌كه‌ی كوردستان، عێراق پارچه‌ پارچه‌ ده‌كات".


دووه‌مین بڕیاری دادگای فیدراڵ بڕیارێكی سیاسی و له‌سه‌ر داوای دیكتاتۆر و نه‌ژادپه‌رستیی سه‌رۆك وه‌زیران عه‌بادی درا.


له‌ ده‌سپێكدا ده‌بێ ئه‌وه‌ روون بكرێته‌وه‌، كه‌ دادگای فیدراڵیی عێراق، دادگایه‌كی پیشه‌یی نییه‌. ئیدی بۆیه‌ له‌ عێراقدا په‌رله‌مان، حكوومه‌ت و هه‌موو ده‌زگاكان به‌گوێره‌ی ده‌ستوور كار ناكه‌ن. دادگای فیدراڵ سه‌باره‌ت به‌م بابه‌تانه‌ هیچ كاری نه‌كردووه، سه‌رنجی ئه‌وه‌ی نه‌داوه‌ كه‌ ده‌وڵه‌تی فیدراڵ دابمه‌زرێت.


هه‌رده‌م ده‌ستوور پێشێل كراوه‌، دادگای فیدراڵ سه‌باره‌ت به‌م پرسه‌، بڕیاری نه‌داوه‌.


بڕیاری ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان و پاش ریفراندۆمیش، سه‌رۆكی كوردستان روونی كرده‌وه‌، كه‌ حكوومه‌تی ناوه‌ندی مه‌زهه‌بخوازی و نه‌ژادپه‌رست 55 به‌ندی ده‌ستووری فیدراڵیی پێشێل كردووه‌. دادگای فیدراڵ نه‌ پێش و نه‌ له‌پاش لێدوانه‌كه‌ی سه‌رۆكی كوردستان، هیچ به‌دواداچوونی نه‌كرد.


پرسی دیكه‌ی گرنگ، ریفراندۆمی كه‌ركووك و ناوچه‌كانی دیكه‌یه‌. ده‌ستووری فیدراڵ، بۆ ئه‌وه‌ی چاره‌نووسی كه‌ركووك دیاری بێت، حوكمێكی گرنگی په‌سند كردووه‌. ئه‌ویش مادده‌ی 140ـه‌. به‌گوێره‌ی مادده‌ی 140ی ده‌ستوور ده‌بوو ریفراندۆم بكرایه‌ و چاره‌نووسی كه‌ركووك دیاری بكرایه‌. سه‌ره‌تا حكوومه‌تی مه‌زهه‌بی و نه‌ژادپه‌ستی مالیكی، پاشان حكوومه‌تی عه‌بادی به‌مەبەست ریفراندۆمیان نه‌كرد. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌وان ده‌یانزانی ئه‌نجامی ریفراندۆم وا ده‌كات كه‌ركووك به‌ حكوومه‌تی كوردستانه‌وه‌ گرێ بدرێت.


ئاخۆ دادگای فیدراڵ سه‌باره‌ت به‌م پێشێلكردنه‌ی ده‌ستوور چیی كرد، هیچ بڕیار و كردارێكی گرته‌ به‌ر؟


هیچ بڕیارێك له‌ ئارادا نییه‌.


دادگای فیدراڵ په‌یوه‌ست به‌ بابه‌تی ژیان خۆی بواردبوو، كه‌چی له‌ بابه‌تی ئه‌نجامی ریفراندۆمی كوردستان و بڕیار/ قانوونی دروستبوونی ده‌وڵه‌تی كوردستان، گه‌لێك لێهاتوو بوو.


دادگای فیدراڵ بڕیاری دا، ئه‌نجامی ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان و قانوونی به‌ده‌وڵه‌تبوونی كوردستان، ره‌وا نییه‌.


دادگای فیدراڵ ئه‌و مافه‌ی نییه‌ ده‌رباره‌ی ئه‌نجامی ریفراندۆمی كوردستان بڕیار بدات، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی، ئه‌و بۆ خۆی دادگایه‌كی ره‌وا و شه‌رعی نییه‌.


دادگای فیدراڵ نوێنه‌رایه‌تیی كورد ناكات، نوێنه‌رایه‌تیی دیكتاتۆریه‌تی مه‌زهه‌بی و نه‌ژادپه‌رستی ده‌كات.


عێراق، له‌ ساڵی 2005دا به‌ ریفراندۆمی ده‌ستوور بوو به‌ ده‌وڵه‌تێكی فیدراڵ. واته‌ عێراق بوو به‌ ده‌وڵه‌تی كورد، عه‌ره‌ب، هه‌موو كه‌مینه‌كانی نه‌ته‌وه‌یی. نه‌بووه‌ ده‌وڵه‌تی عه‌ره‌ب. ده‌وڵه‌تی فیدراڵ ده‌وڵه‌تێكه‌، كه‌ به‌ ویستێكی هاوبه‌ش دروست بووه‌. ده‌وڵه‌تێكی هاوبه‌ش و هاوپشكه‌. ئه‌و نه‌ته‌وانه‌ی ده‌وڵه‌تی فیدراڵییان دامه‌زراندووه‌، به‌ ویستی ئازادانه‌ی خۆیشیان، ده‌توانن له‌ ده‌وڵه‌ته‌كه‌ جیا ببنه‌وه‌ و ده‌وڵه‌تی خۆیان دابمه‌زرێنن. نه‌ته‌وه‌ی كورد و كوردستانییانیش ئه‌مه‌یان كرد.
به‌م جۆره‌، لێره‌دا بڕیار و بۆچوونی دادگای فیدراڵ بێ واتا ده‌بێت.


بڕیاری دادگای فیدراڵ له‌باره‌ی ئه‌نجامی ریفراندۆمی كوردستانه‌وه‌، له‌ دژی ویستی كوردستانییان و نه‌ته‌وه‌ی كورده‌.


ئۆرگانی هه‌ره‌ باڵای نوێنه‌رایەتیكردن گه‌له‌، گه‌لیش له‌ رێی میكانیزمی دیموكراسییانه‌ی ریفراندۆمه‌وه‌ راسته‌وخۆ نوێنه‌رایه‌تیی خۆی ده‌كات و قانوون/ یاسا دروست ده‌كات.


په‌رله‌مان به‌ ناوی گه‌ل و ئه‌و كه‌سانه‌ی له‌ لایه‌ن گه‌له‌وه‌ هه‌ڵبژێردراون، ناڕاسته‌وخۆ نوێنه‌رایه‌تیی گه‌ل ده‌كات.


كوردستانییان قانوون/ یاسایان دروست كرد، دادگای فیدراڵ ناتوانێ ئه‌و قانوونی نه‌ته‌وه‌ی كورد و كوردستان، هه‌ڵوه‌شێنێته‌وه‌.


دادگای فیدراڵ كاتێك ده‌یه‌وێ، قانوونی دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌ت هه‌ڵوه‌شێنێته‌وه‌، ئه‌وه‌ به‌كراوه‌یی دژی مافی چاره‌ی خۆنووسینی كوردستانییان و نه‌ته‌وه‌ی كورده‌.


بێ چه‌ند و چوون، یاسایه‌كی گه‌لێك ره‌ها هه‌یه‌، كه‌ هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ك مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ ده‌وڵه‌تی خۆی دابمه‌زرێنێت. كوردستانییان و نه‌ته‌وه‌ی كوردیش له‌ 25ی ئه‌یلوولی 2017دا، ئه‌م كاره‌ پیرۆزه‌یان كرد.


ئۆرگانی باڵای یاساڕێژ، گه‌له‌. په‌رله‌مان به‌ ناوی گه‌له‌وه‌ یاسا ده‌رده‌كات. دادگا و په‌رله‌مان، ناتوانن یاسایه‌ك گه‌ل بڕیاری دابێت، ئه‌وان هه‌ڵیوه‌شێننه‌وه‌.


ئۆرگانی باڵای دروستكه‌ری یاسا، گه‌له‌. گه‌ل ئه‌ندامانی په‌رله‌مان هه‌ڵده‌بژێرێت، په‌رله‌مان به‌ ناوی گه‌له‌وه‌ دێڕێك یاسا بڕیار ده‌دات و نوێنه‌رایه‌تیی گه‌ل ده‌كات. بۆیه‌ هیچ هێز، په‌رله‌مان و حكوومه‌تێك ناتوانن یاسای گه‌ل هه‌ڵبوه‌شێننه‌وه‌.


گه‌لی ئێمه‌ و كوردستانییان له‌ 25ی ئه‌یلوولی 2017دا راسته‌وخۆ به‌ میكانیزمێكی زیاتر دیموكراسی به‌ ریفراندۆم، یاسای به‌ده‌وڵه‌تكردنی كوردستانی دروست كرد.
دادگای فیدراڵ وه‌ك من پێشتریش باسم كرد، ناتوانێ ئه‌و یاسایه‌ هه‌ڵوه‌شێنێته‌وه‌. له‌ لایه‌كی دیكه‌وه‌، دادگای فیدراڵ بۆ خۆی ناشه‌رعییه‌.


له‌ هه‌مان كاتدا، مافی په‌رله‌مان و حكوومه‌تی كوردستانیش نییه‌، ئه‌م بڕیار و یاسای به‌ده‌وڵه‌تكردنه‌ی كوردستان هه‌ڵبوه‌شێننه‌وه‌، ناشتوانن بڕیاری ناڕه‌وای دادگای فیدراڵ ئه‌رێ بكه‌ن.. ریفراندۆم ئیدی بوو به‌ بڕیاری گه‌ل، په‌رله‌مان و هیچ ئیراده‌یه‌كی دیكه‌ش ناتوانن بڕیاری ریفراندۆم هه‌ڵبوه‌شێننه‌وه‌.


له‌ هه‌مان كاتدا بۆ ئه‌نجامی ریفراندۆمیش، ئه‌مه‌ پیاده‌ ده‌بێت.


له‌ كوردستاندا یاسای دروستكردنی ده‌وڵه‌ت دیسان به‌س به‌ ئیراده‌ی كوردستانییان، به‌ ریفراندۆمێك ده‌كرێت هه‌ڵبوه‌شێته‌وه‌. هه‌زار مخابن ده‌رهه‌ق به‌ كوردستان و میلله‌تی كورد، كوده‌تایه‌ك، خیانه‌تێكی مه‌زنی نه‌ته‌وه‌یی به‌ڕێوه‌ چوو.


وه‌ك باش ده‌زاندرێت، له‌م چه‌ند ساڵه‌ی دواییدا، له‌پێناو به‌ده‌وڵه‌تبوونی كوردستان، خه‌باتێكی به‌ پلان به‌ڕێوه‌ چوو. له‌پێناو ده‌وڵه‌تی كوردستان رای كوردستانییان و كورد گه‌لێك گرنگ بوو. له‌و پێناوه‌شدا ده‌بوو ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان به‌ڕێوه‌ بچێت.


پێڤاژۆی بڕیاردانی ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی گه‌لێك دژوار ده‌رباز بوو، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی (ی ن ك) و گۆڕان و بەشێک لە پارته‌كانی ئیسلامی له‌ دژی ریفراندۆم بوون. ئه‌وانیش بۆ خۆیان بڕیاریان نه‌ده‌دا، ئه‌وان له‌بن كاریگه‌ریی ئێراندا بوون. هه‌ڵبه‌ت له‌نێو پێڤاژۆكه‌دا، سووربوونی سه‌رۆكی كوردستان و كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی، سه‌باره‌ت به‌ بابه‌تی ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان، (ی ن ك)یان گه‌یانده‌ قه‌ناعه‌ت.


له‌به‌رئه‌وه‌ی پارتی و یەکێتی دامه‌زرێنه‌ری ده‌وڵه‌تی فیدراڵیی كوردستان بوون، له‌ ماوه‌یه‌كی كورتدا كاریگه‌رییه‌كی مه‌زنیان بۆ سه‌ر پارت و لایه‌نه‌كانی دیكه‌ی كوردستان هه‌بوو. بێ له‌ گۆڕان و كۆمه‌ڵی ئیسلامی، هه‌موو لایه‌نه‌كانی كوردستانی، ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی كوردستانیان په‌سند كرد. هه‌ر بۆیه‌ له‌ 7ی حوزه‌یرانی 2017دا، بڕیاری ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان ئه‌رێ كرا. له‌ هه‌مان كاتدا بڕیار درا كه‌ له‌ 25ی ئه‌یلوولی 2017دا ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان به‌ڕێوه‌ بچێت.


ئه‌م بڕیاره‌ی پارته‌كانی كوردستان و كوردستانییان، له‌نێو ده‌وڵه‌تانی كۆلۆنیالیستدا هه‌ژان و په‌شێوییه‌كی زۆری نایه‌وه‌. هه‌ر بۆیه‌ ده‌وڵه‌تی عێراق نه‌ی ده‌ویست كوردستان له‌بن ده‌سه‌ڵاتداریی ئه‌و ده‌ربچێت. عێراقیش له‌به‌ر ئه‌وه‌ی موسته‌عمه‌ره‌یه‌كی ئێران بوو، ئێرانیش ده‌یزانی كاتێك كوردستان سه‌ربه‌خۆ ده‌بێت، ده‌سه‌ڵاتی ئه‌و له‌ عێراقدا به‌رته‌سك ده‌بێته‌وه‌. توركیاش ئه‌گه‌ر به‌ ئه‌ندازه‌ی ئه‌وانیش نه‌بێت، ئه‌ویش هه‌مبه‌ر به‌ ریفراندۆم كاردانه‌وه‌ی نیشان دا. كاردانه‌وه‌كه‌ی ته‌نیا هۆی ئه‌وه‌ بوو، كه‌ ده‌وڵه‌تی كوردستان بۆ كوردی باكووری كوردستان ده‌بێته‌ مۆدێلێك. كوردی باكووری كوردستانیش بۆ ده‌وڵه‌تێكی سه‌ربه‌خۆ ئیدی ده‌كه‌ونه‌ خۆ. ئه‌و كات توركیا كوردستانی بنده‌ستی خۆی له‌ده‌ست ده‌دات. له‌م رووه‌وه‌، هه‌مان ترس به‌ واتای ستراتیژی له‌ لای ئێران و عێراقیش هه‌بوو.


ئیدی بۆیه‌ سێ ده‌وڵه‌تی كۆلۆنیالیست بۆ ئه‌وه‌ی رێ له‌ ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی بگرن، كه‌وتنه‌ نێو هه‌وڵدانێكی دژوار و هاوبه‌شه‌وه‌. له‌ هه‌مان كاتدا ئه‌مەریكا و هاوپه‌یمانه‌كانیشی، له‌پێناو ئه‌وه‌ی ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان پاش بخرێت، كه‌وتنه‌ هه‌وڵدان. بۆچوونی ئه‌وان ئه‌وه‌ بوو كه‌ سه‌رۆكایه‌تیی عه‌بادی له‌به‌رامبه‌ر مالیكی نه‌كه‌وێته‌ به‌ر مه‌ترسی.


له‌ لایه‌كی دیكه‌شه‌وه‌، ئه‌مەریكا له‌ به‌هێزبوونی سه‌رۆكی كوردستانیش ده‌ترسا. ئه‌مەریكا، بۆ ئه‌وه‌ی سه‌رۆكی كوردستان به‌وه‌ رازی بكات كه‌ ریفراندۆم دوا بخات، پێشنیاری خۆی پێشكه‌ش كرد. لێ، ئه‌و پێشنیاره‌ی ئه‌وان په‌سند نه‌كرا. سه‌رۆكایه‌تیی كوردستان بڕیاری دا ریفراندۆم بكرێت.


ئه‌ كات، هێرشی دژوار و پلانی چه‌په‌ڵ پیاده‌ كران. وێڕای ئه‌مه‌، ئه‌و هێرشه‌ نه‌یتوانی به‌ر له‌ ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان بگرێت.


له‌ 25ی ئه‌یلوولی 2017دا ریفراندۆم به‌ڕێوه‌ چوو، به‌ر له‌ ریفراندۆم به‌ رۆژێك، گۆڕان و كۆمه‌ڵی ئیسلامی بڕیاریان دا، له‌ ریفراندۆمدا ده‌نگیان (به‌ڵێ) بێت. ئیدی ئه‌وكات یه‌كێتیی كوردستانییان و پارته‌كانی كوردستان و كه‌مینە‌كانی كوردستان دروست بوو. ئه‌نجامی ریفراندۆم كاتێك نزیکەی 93% (به‌ڵێ) بوو، مرۆڤ ده‌توانێ بڵێ كه‌ له‌ كوردستاندا یه‌كڕیزی خرایه‌ روو.


هه‌ستێكی نوێی نه‌ته‌وه‌یی هاته‌ ئاراوه‌، له‌نێو هه‌موو كوردان، له‌ هه‌موو پارچه‌كانی كوردستان و له‌ دنیادا، یه‌كێتییه‌ك و دۆستایه‌تییه‌ك پێك هات.


له‌سایه‌ی سه‌رۆكایه‌تیی مه‌سعود بارزانیدا یه‌كێتیی كورد و كوردستانییان دروست بوو و وه‌ك چه‌مێك كه‌وته‌ جووڵه‌.


ریفراندۆم به‌ شێوه‌یه‌كی گه‌لێك مه‌ده‌نی و دیموكراتی به‌ڕێوه‌ چوو. ئاشكرا بوو كه‌ دیموكراسییه‌كی فره‌یی و به‌شداری و هاوده‌نگی له‌ رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست كه‌وتووه‌ته‌ نێو كایه‌ی سیاسییه‌وه‌. كوردستان ته‌نیا نابێته‌ ده‌وڵه‌تی كورد، به‌ڵكوو ده‌بێته‌ ده‌وڵه‌تی هه‌موو كه‌مینه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌كانیش. ده‌وڵه‌تی كوردستان ده‌بێته‌ ده‌وڵه‌تێكی فیدراڵ، كه‌ركووكیش ده‌بێته‌ هه‌رێمێكی ئۆتۆنۆمی، ئه‌مه‌ش له‌ رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا ده‌بێته‌ نموونه‌ و مۆدێل.


دوژمنانی كورد ده‌ستیان به‌وه‌ كرد، كه‌ ئه‌و ره‌وشه‌ به‌ره‌واژی بكه‌ن، رێ له‌ دروستبوونی ده‌وڵه‌ته‌كه‌ بگرن. جا بۆیه‌ ده‌وڵه‌تانی كۆلۆنیالیست، به‌ تایبه‌تیش توركیا ویستی هه‌ر چوار ده‌وڵه‌تی كۆلۆنیالیست وه‌ك ساڵی 1975 كه‌ له‌ جه‌زایر كۆبوونه‌وه‌یه‌كیان كرد، په‌یمانیان واژۆ كرد: هێرشه‌ بكه‌نه‌ سه‌ر كوردستان.


ئه‌مه‌ دروست نه‌بوو. توركیا له‌ سه‌دا سه‌د سیاسه‌تی خۆی به‌رامبه‌ر به‌ كوردستانی گۆڕی. حكوومه‌تی (ئاك پارتی) سیاسه‌تی كه‌مالیست و نه‌ژادپه‌رستانه‌ی ده‌وڵه‌تی درێژه‌ پێ دا. خۆی راده‌ستی كه‌مالیست و نه‌ژادپه‌رستانی مه‌هه‌په‌ كرد.


عێراق و ئێران په‌یوه‌ندییان له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌تی تورك كرد. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا نه‌یان ده‌ویست ده‌وڵه‌تی تورك بكه‌وێته‌ نێو بابه‌تی كه‌ركووكه‌وه‌. ئێران له‌سه‌ر پرۆژه‌یه‌كی دیكه‌ی خیانه‌ت كاری ده‌كرد، دیار بوو كه‌ به‌ر له‌ ریفراندۆم ویستوویه‌تی به‌شی هه‌ره‌ زۆری (ی ن ك) بكڕێ و بۆ ئه‌وه‌ی زۆرینه‌ی (ی ن ك) خیانه‌ت له‌ كوردستان بكه‌ن. هه‌ڵبه‌ت له‌و قۆناغه‌دا سه‌ركه‌وتوو نه‌بوو. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا نیشانه‌ی ئه‌و خیانه‌ته‌ به‌ شێوه‌یه‌كی دی رووی دا. لێدوانه‌كه‌ی كوڕی تاڵه‌بانی له‌ شه‌وی به‌ر له‌ ریفراندۆم، كه‌ ریفراندۆم دوا خراوه‌، هه‌مان رۆژ به‌ پشتیوانیی عێراق و ئێران هه‌وڵی كوده‌تایه‌ك هاته‌ ئاراوه‌، هه‌ڵبه‌ت دیاره‌ كێن ئه‌و كه‌سانه‌ی له‌ 15 و 16/10/2018دا له‌ كه‌ركووك جارێكی دیكه‌ خیانه‌تیان كرد.


له‌م رۆژانه‌ی دواییدا ده‌ركه‌وت، كه‌ عێراق و ئێران هێرشیان كرده‌ سه‌ر كه‌ركووك. ئه‌م شته‌ش له‌ لایه‌ن رای گشتییه‌وه‌ ئاشكرابوو. هه‌ر بۆیه‌ له‌ سه‌رۆكی كوردستان داوا كرا كه‌ بۆ پشتگیری، پێشمه‌رگه‌ ره‌وانه‌ بكات. به‌رپرسانی (ی ن ك) ئه‌مه‌یان نه‌ده‌ویست. ده‌یانگوت: "ئێمه‌ به‌ ئه‌ندازه‌ی پێویست هێزمان هه‌یه‌". منیش، له‌و بڕوایه‌دام كه‌ ئه‌گه‌ر (ی ن ك) كه‌ركووكی بپاراستایه‌، هێزی عێراق و ئێران (پاسداران، حه‌شدی شه‌عبی و سوپا)، نه‌یان ده‌توانی بچنه‌ نێو كه‌ركووكه‌وه‌. ئه‌و شه‌ڕه‌ به‌ مانگ درێژه‌ی ده‌كێشا و دوژمن سه‌ركه‌وتوو نه‌ده‌بوو.


هه‌زار مخابن گرووپێكی (ی ن ك) كه‌سانی ده‌وڵه‌تپارێزیان گۆشه‌گیر كرد، كوده‌تا و خیانه‌تێكی گه‌وره‌یان كرد و كه‌ركووكیان راده‌ستی دوژمن كرد. په‌یمانی خیانه‌ت ئاشكرا كرا، په‌یمان كه‌وته‌ گۆڕێ، كه‌ كوده‌تا و خیانه‌تێكی مه‌زنی خسته‌ روو. به‌گوێره‌ی ئه‌و په‌یمانی خیانه‌ته‌، كه‌ركووك، هه‌ڵه‌بجه‌، سلێمانی ببنه‌ هه‌رێمی خۆبه‌ڕێوه‌به‌ر و ئۆتۆنۆمی و له‌ كوردستان دابپچڕێن.


ئه‌م پرۆژه‌یه‌ دژی یه‌كێتیی كوردستان و نه‌ته‌وه‌ی كورده‌، ئه‌م په‌یمانه‌ به‌شێكه‌ له‌ ده‌سه‌ڵات و سه‌روه‌ریی نه‌ته‌وه‌ی كورده‌، پارتی سیاسی بۆی نییه‌ جۆره‌ په‌یمانێكی وا واژۆ بكات. ئه‌م پرۆژه‌یه‌ به‌و پرۆژه‌یه‌ ده‌چێت كه‌ له‌ ساڵی 2005دا له‌ لایه‌ن ئه‌مەریكا و جه‌لال تاڵه‌بانییه‌وه‌ په‌سند كرابوو. داخوازیی گۆڕان بوو كه‌ سلێمانی له‌ كوردستان جودا بكرێته‌وه‌. دیسان پرۆژه‌ی مام جه‌لاله‌ له‌باره‌ی كه‌ركووكه‌وه‌. پێشنیار ئه‌وه‌ بوو كه‌ كه‌ركووك وه‌ك هه‌رێمێكی ئۆتۆنۆمی له‌ده‌ره‌وه‌ی كوردستان بمێنێته‌وه‌.
ئه‌مەریكا و هاوپه‌یمانانی ئه‌و، كوردیان فرۆشت و بۆ ئه‌و خیانه‌ته‌ هاوكار بوون. هه‌ر له‌پێناو ئه‌وه‌ی عه‌بادی ببێته‌وه‌ به‌ سه‌رۆك وه‌زیران و هه‌ژموونی ئێران له‌ عێراقدا سنوودار بكات. ئه‌مەریكا له‌به‌ر چی نازانێت كه‌ عه‌بادیش شیعه‌یه‌ و نزیكی ئێرانه‌. بۆیه‌ هێزه‌كه‌ی سه‌ر به‌ ئێران (حه‌شدی شه‌عبی)ی وه‌ك هێزێكی یاسایی و ره‌وا و خاوه‌ن ماف په‌سند كرد، كه‌ ئه‌و هێزه‌ی شیعه‌ش وه‌ك داعشه، تیرۆریسته‌.


له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ی گوڵاندا، گه‌ل عه‌بادیی سزا دا.
له‌ ئه‌نجامدا ده‌توانم بڵێم، كه‌ هه‌مبه‌ر به‌ كوردستان و نه‌ته‌وه‌ی كورد، پلانێك، كوده‌تایه‌ک، خیانه‌تێكی نه‌ته‌وه‌یی و هه‌رێمی و نێونه‌ته‌وه‌یی چه‌په‌ڵ و گه‌وره‌ به‌ڕێوه‌ چوو.


* نووسەر و رۆژنامەوان لە باکووری کوردستان - ئامه‌د