Hitokê û Papûşko dê bikevin cîhana zarokên Kurd

BAS – Gönül Gün

Her zarokên Kurd ji mezinên xwe xeberoşk, çîrok, zûgotinok, qewlêrk, mamik  hwd. guhdarkirine. Tevî çîrokbêjên Kurdan, dengbêjên wan jî digel stranan, çîrok jî xweş vegotine. Edebîyata zarokan a Kurdîjî heta niha li ser çanda devkî ya Kurdî xîmê xwe daniye û hê jî bi vî awayî berdewam e. Lêbelê ji aliyekî ve bi rêya xebatên şexsî yên hin nivîskarên Kurd berhemên jibo zarokan tên afirandin ango ji nû ve tên nivîsandin jî hene. Yek jî ji wan nivîskaran Newaf Mîro ye û wî pirtûka Hitokê û Papûşko ji bo zarokan nivîsiye. Gelo çi bûye sedem ango motîvasyon ku nivîskarê Kurd bi pirtûka Hitokê û Papûşko xwestiyê bikeve cîhana zarokan. Newaf Mîro Hitokê û Papûşko ji Basê re vegot.

Hitokê keça min e, Papûşko jî ez im”

Newaf Mîro sedema nivîsandina pirtûka xwe ya bo zarokan a bi navê Hitokê û Papûşko wiha tîne ziman, “Ez bawer dikim her mirovek di nava xwe de zarokekî bi meraq û enerjîk dihewîne. Gava ew meraq û kelecana zaroktiyê diçe ew jî diçe. Keça min ji bo min bû babet û motîvasyon. Beriya çend salan di bin navê Hitokê de, min çend kurte çîrok ji bo keça xwe nivisîbûn. Dema ku ew biçûk bû min dabûn aliyekî, gava min weşanxana pirtûkên zarokan,  Morî Zarok li ser înternetê dît. Min ji wan re şand wan jî eciband û kêfa wan jê re hat. Herwiha Weqfa Alman û Êzîdiyan a bi navê Deusch-Êzîdîsche Stiftung xwe da ber lêçûnên wan."

Mîro destnîşandike û dibêje  wê Hitokê û Papûşko ger weke ku hatiye plankirin bimeşe di meha Îlonê de dê li ber destê mezinên sibê û zarokên duh de be.  Pirtûk,ji Weşanxaneya Morî û Zarok û ji deh pirtûkên bi dîmen wek rêzepirtûk derdikeve û çîrokên zarokan yên ji temenê 4 heta 6 salî û  li ser yek karekterê, lêbelê li ser gelek serpehatiyan hatiye nivîsin. Mîro wiha behsa naveroka Hitokê û Papûşko dike;“Pirtûk bi mijarên cûrbecûr yên civakê re mijûle. Em cîhanê bi çavên biçûkan dibînin. Ne bi çavê mezinan. Hitokê dibe desthilatdarêxewnên xwe û pêlîstok jî hevparê xem û şahiyên wan e. Hitokê keça min e, Papûşko jî ez im. Ez jî pêlîstoka wê me. Ji ber ku dema min zêde ji wê re kêm bû, min xwest ez hinekî bibin tiştekî nêzîkî wê ku ew jê hez bike. Ew jî girêdana zarok û pêlîstokê ye. Ew xem û xeyalên xwe nikare bi min re, lê bi Papûşko re parve dike.”

“Hitokê pireke di navbera çand, ziman û cîhana ciyawaz de”

Tê zanîn ku di edebîyata zarokan a Kurdî de, gelek berhem çavkaniya xwe ji folklora Kurdî digire lê hinek pirtûkên zarokan jî ji nû ve tên nivîsîn. Mîro bersiva, ‘Gelo cudahiya pirtûka te ji pirtûkên zarokan ên din çi ye?’wiha dide, “ Her berhem xwedî ciyewaziyekê ye, lê Hitokê pireke di navbera çand, ziman û cîhana ciyawaz de. Ew ne bi tenê bi çavê Kurdekî kuli welat jiyaye dinêre. Ew cejn û babetê jiyana Ewropiyan û ya Kurdan dide ber hev. Ciyewaziya wê ew e ku ew bi xwe û daxwaza xwe re mijûle. Ew ji pêlîstokekê hez dike.”

Em dîsa ji Mîro dipirsin, ‘Gelo berê qet ceribandinên te yên ji bo berhemên edebîyata zarokan çêbûbûn?’ Nivîskarê Kurd wiha bersiva me dide, “Gava min berhema xwe ya duyem ku bi navê Lehengê Tazî Keleşê Reş nivisî armanca min ew bû ku ez ji bo zarokan hin tiştan binivîsim. Lê gava min destpê kir û nivisî û ez pêde çûm, bû roman û ez di nava roman, çîrok û pexşanê de gewizîm”

Mîro li ser pirsa me ya di derbarê rewşa edebîyata zarokan a bi Kurdîde jî wiha dibêje, “Gotina pêşiyan e: Dar bi terrî tê badan! Lê Kurd piştî salan dixwazin hin tiştan fêr bibin û zindî bikin. Lewma jî bi serê hev de qet nabin. Ji ya xwe zêdetir guhdariya Ereb, Tirk û xelkekî din dikin. Lewma divê dê û bav zarokan hê di temenê biçûk de fêrî hin babetên xwe bikin. Pirtûkên heyî zêde tiştên kevn, yên ji dûrî dîmenê jiyana zarokên îro ne. Lewma girîng e ku bi xewnên hemdem û xeyalên nûjen şayesa xwe bixemilînin. Her tişt kême, lê dargul di salekê de mezin nabe û gulan nagire."

Newaf Mîro kî ye?

Nivîskarê Kurd Newaf Mîro, eslê xwe ji Wêranşar a Rihayê ye. Ji Kurdên Êzidî ye û niha li Almanyayê dijî. Herwiha heta niha gelek berhem wek roman, helbest hwd. nivîsîne;Sêwiyên bi Dayik û Bav, Gava Mirî Biaxife, Bend, Du Kes Yek Mirov, Lehengê Tazî Keleşê Reş, Ji Te Hezkirin, Dilop e, berhemên wî ne. Her wisa  nivîs û gotarên wî di gelek malperan de hatine weşandin.

HEFTENAMEYA BAS