سوران پالانی: آمریکا از دولت‌هایی در منطقه حمایت می‌کند که در مقابل دخالت‌های ایران بایستند
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

اخبار مقاله گزارش گفتگو اقتصادی چند رسانه‌ای سبك زندگی فرهنگ و هنر
×

سوران پالانی: آمریکا از دولت‌هایی در منطقه حمایت می‌کند که در مقابل دخالت‌های ایران بایستند

گفتوگو: شهرام میرزایی

از دی ماه ٩٦ تا به امروز، ایران در سطح داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی با رویدادهای متعددی روبرو شده که به گفته ناظران سیاسی در طول بیش از چهار دهه حاکمیت جمهوری اسلامی بر ایران بی‌سابقه بوده است. اگر اعتراضات گسترده‌ی ملیت‌های ایران در دی‌ماه ٩٦ را نقطه‌ی عطف و متمایز کننده‌ی دوران قبل و بعد از آن بدانیم، شاید بهتر بتوانیم به تحلیل برخی از پیچیده‌ترین مسائل این کشور دست بزنیم. در کشوری که روزگاری فروش روزانه‌‌ی نفت خام به دو میلیون و پانصد هزار بشکه می‌رسید، بی‌شک فروش تنها ٧٥ هزار بشکه در روز، یک تنگنای تاریخی را بر حکومت تهران اعمال کرده است. همچنین اعتراضات گسترده و بی‌سابقه ملیت‌های ایران طی دو سال اخیر، تحولات داخلی را به سمت و سویی برده که به سختی می‌توان در مورد احتمال فائق آمدن جمهوری اسلامی بر تمامی این معادلات، سخن گفت. در همین رابطه مصاحبه‌ای داشتم با سوران پالانی، تحلیلگر و ناظر سیاسی، که طی آن به بررسی و تحلیل برخی از مسائل حاد موجود در ایران و خاورمیانه پرداخته‌ایم.

باس‌نیوز: چند سالی از اجرای سیاست‌ فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی ایران می‌گذرد، آیا در این مدت نشانه‌هایی از کاهش دخالت‌ها و نفوذ جمهوری اسلامی در کشورهای منطقه و تأثیرگذاری این سیاست در رسیدن به این هدف را می‌توان مشاهده کرد؟

سوران پالانی: در واقع ایران بعد از آنکه آشکارا مدعی تثبیت قدرت خود در چهار پایتخت منطقه یعنی صنعا، بیروت، دمشق و بغداد شد و با اینکه مبالغ هنگفتی را در این کشورها صرف کرد، با کاهش میزان نفوذ و هژمونی خود در مناطق مذکور روبرو گردید و ما شاهد هستیم که هر روز با شکست‌های بزرگی روبرو می‌شود. در سال گذشته اعتراضات گسترده و سراسری علیه نفوذ و حضور ایران در کشورهای لبنان و عراق شکل گرفت. بویژه در عراق مساله بسیار حساستر و مهم‌تر بود چرا که مردم معترض، شیعه‌های عراق بودند که از لحاظ مذهبی با جمهوری اسلامی ایران اشتراکاتی دارند، اما این مردمان خواستار اخراج ایران از عراق و پایان دادن به دخالت‌های جمهوری اسلامی در امور کشورشان شدند و این نشان دهنده‌ی شکست شعارها، برنامه‌ها و شخصیت‌های رادیکال و ایدئولوگی بود که جمهوری اسلامی طراح و یا حامی آن در عراق بود. در واقع باید بگویم با کشته شدن قاسم سلیمانی و ابومهندس بدست ارتش ایالات متحده‌ی آمریکا، هیمنه و هیبت ایران نه تنها در عراق بلکه در کل خاورمیانه شکسته شد. حال نیز بعد از تشکیل کابینه‌ی مصطفی کاظمی می‌بینیم که روزانه با شکست‌های متعدد روبرو می‌شود.

در لبنان نیز وضعیت به کام ایران نیست. موقعیت گروه‌های و احزاب مورد حمایت ایران که اصلی‌ترین‌ آن‌ها حزب‌الله می‌باشد، بد و بدتر می‌شود. مردم نیز در لبنان به خیابان‌ها آمده‌اند و خواستار پایان دادن به دخالت‌های ایران و اخراج جمهوری اسلامی‌اند. در سوی دیگر، سوریه قرار دارد که تا به امروز ایران ٢٠ تا ٣٠ میلیارد دلار را صرف این کشور کرده اما از آن جهت که روس‌ها در این کشور دست بالا را دارند و همچنین بعد از آنکه اسرائیل توانسته با موفقیت کامل اکثر قریب به اتفاق مراکز نظامی و موشکی ایران را در سوریه هدف قرار دهد و نابود کند، شاهد شکست و عقب نشینی نیروهای ایرانی از این کشور هستیم. در واقع باید بگویم که سیاست‌های آمریکا و متحدانش علیه جمهوری اسلامی توانست توطئه‌ی ایران در اجرائی کردن نقشه هلال شیعی را با شکست کامل مواجه کند.

باید یادآور شوم که جمهوری اسلامی ایران بطور روزانه با شکست‌های مستمر و بزرگی روبرو می‌شود این نیز موجب شده که بر انزوای بیشتر جمهوری اسلامی افزود شود و موجب مهار شبه‌نظامیان وابسته به این رژیم گردد. البته نباید فراموش کرد که تحریم‌های بین‌المللی اعمال شده بر ایران چنان جمهوری اسلامی را در تنگنا قرار داده که مانند گذشته دیگر توان حمایت مالی از این گروه‌ها را ندارد. از سوی دیگر، آمریکا در این سال‌ها بسیار کوشیده که دولت‌هایی را در کشورهای مذکور سرکار بیاورد که بتوانند در مقابل جمهوری اسلامی و دخالت‌های آن بایستند. بطور خلاصه باید بگویم که ایران در سیاست خارجی خود که مبنی بر دخالت در کشورهای منطقه بوده با شکست روبرو شده و این امر نیز بر امور داخلی این کشور تأثیر مستقیم داشته است و تحریم‌های بین‌المللی نیز این کشور را به زانو درآورده است.

 باس‌نیوز:  از سال ٩٦ تا کنون ما شاهد دو قیام بزرگ ملیت‌های ایران علیه سیاست‌های حاکم بر این کشور بوده‌ایم، آیا اعتراضات داخلی می‌توانند جمهوری اسلامی را به تغییر سیاست‌های خارجی و کاهش مداخلات منطقه‌ای وادارد؟

سوران پالانی: در واقع باید گفت که این دو قیام عظیم که نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران محسوب می‌شود برآمد سیاست‌های ‌هژمونی طلبانه‌ی جمهوری اسلامی و صرف میلیاردها دلار از ثروت ملیت‌های ایران در خارج از مرزهای این کشور و نیز عدم توانایی این رژیم در تحقق خواست‌های ملیت‌های ایران است. که در نهایت موجب گردیده این مردمان بیش از پیش منسجم‌تر و متحدتر علیه حکومت تهران دست به اعتراض و قیام بزنند اما متأسفانه شیوع ناگهانی کرونا از میزان این اعتراضات و گستردگی آن بطور موقت کاسته است و بی‌شک با عادی شدن شرایط باید منتظر گسترش اعتراضات بود. باید دوباره متذکر شد که تحریم‌های بین‌المللی و سیاست "فشار حداکثری" بیشتر منابع درآمدی ایران را از بین برده و به همین خاطر نیز جناح‌های مختلف حکومت قادر به ارائه آلترناتیوی برای وضع موجود نیستند و این نیز موجب شده تا اصولگراها بتوانند آرام آرام تمام بخش‌های قدرت در ایران را قر‌ق کنند و با سیاست سرکوب همه‌جانبه در رٶیای خفه کردن هرگونه صدای اعتراضی هستند.

باس‌نیوز: مطالبات ملت کورد را در این اعتراضات چگونه می‌توان دسته‌بندی کرد؟

سوران پالانی: در این اعتراضات ملت کورد بیشترین آمار قربانیان را دارند و بعد از آن نیز بیشترین آمار جانباختگان متعلق به عرب‌های خوزستان است و این نشان می‌دهد که خواست‌های ملی در اولویت اعتراضات دی و آبان‌ماه قرار داشته و هر روز نیز بر دامنه‌ی اعتراضات ملت کورد و حضور آن‌ها در خیابان‌ها افزوده می‌شود. بویژه آنکه بزرگترین استان کوردستان یعنی کرماشان در اعتراضات آبان‌ماه حضور گسترده‌ای داشته و بیشترین آمار کشته و زخمی‌ها در این استان ثبت و گزارش شده و این نیز پیام سیاسی مهمی برای جمهوری اسلامی داشت که این بخش از کوردستان را منطقه نفوذ خود می‌دانست. ملت کورد چه در زمان حکومت شاهنشاهی و چه جمهوری اسلامی خواست‌های ملی خود را داشته‌اند و خود را محدود به خواست‌های روزانه نکرده‌اند و از هر فرصتی که در ایران یا سایر مناطق پیش می‌آمده بهره برده‌اند تا بتوانند مطالباتشان را محقق سازند. حضور کوردها نیز حضوری رادیکال بوده و قصد براندازی حکومت مرکزی ایران را دارند به همین خاطر هر معترض کورد یک تهدید جدی و بالقوه برای امنیت حکومت محسوب می‌شود و این موجب شده تا حکومت ایران با شدیدترین نحو ممکن با معترضین کورد برخورد کند. به همین سبب شاهد آن هستیم که آمار کشتار، بازداشت و ناپدید شدن‌های قهری در کوردستان بدست نیروهای ایرانی بسیار بالاست همچنین خشونت‌های بعد از اعتراضات توسط نیروهای نظامی ایران و تهدید و اذیت و آزار مردم بدست نظامیان ایرانی در کوردستان نیز بیشتر از سایر مناطق است. تعداد زیادی از بازداشت شدگان اعتراضات آبان‌ماه تا به امروز سرنوشت نامعلومی دارند و این نشان می‌دهد که خواست‌های کوردها متفاوت و حضور آنان در اعتراضات تأثیر ویژه‌ و بسزائی بر ساختار قدرت دارد.

 باس‌نیوز: قیام آبان‌ماه با شدت هر چه تمام‌تر سرکوب شد آیا می‌توان پیش‌بینی خیزشی عظیم‌تر و فراگیرتر را داشت؟

سوران پالانی: در واقع با وجود تمام فشارهای موجود که بر مردم تحمیل شده و نبود اعتماد به قدرت حاکم، چرا که مردم برای چندین بار جناح‌های مختلف رژیم را مورد امتحان قرار دادند و همه شخصیت‌ها در میدان عمل امتحان شده‌اند و به همین خاطر مردم دیگر هیچ اعتمادی به حکومت ایران ندارند و این نیز موجب گسترش جنبش‌های اعتراضی و مطالبه‌گرانه می‌شود که تاکنون رژیم در مقابل این اعتراضات مطالبه‌گرانه عاجز و ناتوان عمل کرده اگر چه تا به امروز نیز معلمین، کارگران و زنان در راستای احقاق حقوق و خواست‌های‌شان بصورت مستمر به خیابان آمده‌اند و فریاد حق‌خواهی خود را بلند کرده‌اند، اما رژیم مشروعی بر ایران حاکم نیست که در مقابل خواست اقشار مختلف جامعه جوابگو باشد. باید یادآور شد که بەعلت نبود فرصت‌های شغلی و افزایش بی‌سابقه‌ی آمار بیکاری در ایران که بەویژه در مناطق غیرفارس زبان از جمله در کوردستان، عربستان و بلوچستان کاملا مشهود است، جمهوری اسلامی خود را در مقابل اقیانوس لامتناهی از خشم و اعتراض مردم می‌بیند و با اینکه نمی‌توان برای خیزش بزرگ ملیت‌های ایران زمان معینی را تعین کرد اما فکت‌های موجود به روشنی نشان می‌دهند که جمهوری اسلامی نمی‌تواند جوابگوی خواست‌های ملیت‌ها و اقشار مختلف ایران باشد و از سوی دیگر نیز هیمنه و هیبت حکومت در مقابل ایستادگی و شجاعت ملیت‌های ایران در هم شکسته شده است.

در پایان باید بگویم که ملیت‌ها و اقشار مختلف ایران از هر فرصتی برای بیان اعتراضات خود بهره خواهند برد و خط قرمزهایی که جمهوری اسلامی طی این چهار دهه برای رهبری رژیم و سایر مقامات ارشد حکومت و حتا بنیادهای رژیم تعین کرده بود شکسته شده و نمی‌تواند با سرکوب و کشتار مردم را از احقاق خواست‌های خود منصرف کند و بترساند. همچنین اختلافات میان جناح‌ها و شخصیت‌های رژیم هر روز عمیق‌تر می‌شود و مجموعه‌ی این عوامل این حقیقت را به ما می‌گوید که احتمال قیام ملیت‌های ایران و جنبش‌های مطالبه‌گرانه، بسیار قوی و غیرقابل انکار است.