ترکیە بە فکر احیای اشغالگری‌های پیش از قرارداد لوزان است
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

اخبار مقاله گزارش گفتگو اقتصادی چند رسانه‌ای سبك زندگی فرهنگ و هنر
×

ترکیە بە فکر احیای اشغالگری‌های پیش از قرارداد لوزان است

تأسیس جمهوری ترکیە بە رهبری مصطفی کمال آتاترک، قرارداد ''لوزان'' را بە دنبال داشت کە بر اساس این قرارداد مرزهای ترکیە از سوی کشورهای امپریالیست ترسیم شد و چند جزیرە یونان بە ترکیە واگذار گردید، در حالی کە چند جزیرە دیگر را از دست داد. همچنین این قرارداد خاک عراق را از اشغال ترک‌ها درآورد، و بخشی از خاک کوردستان را بە نقشە سیاسی این کشور جدیدالتأسیس الحاق کرد.

رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیە، بارها از ولایت موصل صحبت کردە و می‌کند کە پیشتر بخشی از سرزمین‌های تحت اشغال عثمانی‌ها بودە است. هدف اردوغان اشغال دوبارە ولایت موصل است.

بر اساس قرارداد لوزان ترک‌ها بە شرطی از موصل عقب‌نشینی کردند کە ٣٠ درصد درآمد نفت این منطقە بە آنان تعلق بگیرد. طه آکیول، تاریخ‌نگار و نویسندە مشهور ترک، بارها گفتە کە تا سال ١٩٦٠ ترکیە از درآمد نفت موصل سهم داشتە است.

پس از بە قدرت رسیدن عبدالکریم قاسم در عراق، حکومت عراق اعلام کرد کە این سرانە را بە ترکیە نخواهد داد. در آن زمان مشکلات سیاسی در داخل ترکیە باعث شد کە این کشور نتواند بە دولت عراق فشاری برای ادامە دریافت این سرانە وارد کند و سهم ٣٠ درصدی ترکیە از نفت موصل بەطور کامل بە فراموشی سپردە شد.

دولت کنونی ترکیە در حالی ادعای مالکیت ولایت موصل و دیگر مناطق را در سر می‌پروراند کە بنا بە قوانین بین‌المللی هیچ حقی بر این مناطق ندارد، با این حال بەطور صریح مخالفت شدید خود با هرگونە درخواست ملت کورد از سهم نفت کرکوک را اعلام می‌کند، در حالی کە کرکوک خاک کوردستان است و اکثریت ساکنان این شهر را شهروندان کورد تشکیل می‌دهند.

اکنون کە حکومت اقلیم کوردستان از حکومت عراق درخواست می‌کند تا حقوق کارکنان دولتی کوردستان را پرداخت کند، بعضی‌ها تصور می‌کنند کە عراق بە مردم کوردستان خیرات و صدقە می‌دهد، در حالی کە از سال‌ها قبل درآمد نفتی کە در خاک کوردستان است از سوی حکومت‌های عراق در بغداد سرقت می‌شود، در حالی کە بارها حقوق ماهیانە کارمندان کوردستان را بە دلایل غیرقانونی و غیرانسانی قطع می‌کند.

آکیول، تاریخ‌نگار ترک، در مصاحبەای با تلویزیون CNN ترکی بە این واقعیت اعتراف کردە است کە زمانی اکثر ساکنان موصل کورد بودند، بعد از ملت کورد، ترکمن‌ها و سپس عرب‌ها در این منطقە زندگی کردەاند.

ملت کورد بەعنوان ساکن و مالک اصلی خاک موصل و کرکوک حق دارد از درآمدهای این مناطق برای رفاه زندگی خود بهرەمند شود.